Henk Blanken

Print Friendly, PDF & Email

CC: briljant, goedbedoeld en … mislukt?

23 februari 2008 Geen categorie 3

Als iedereen denkt dat iets gratis is, verliest het zijn waarde. Wanneer bijna iedereen is gaan geloven dat je teksten, foto’s en muziek vrijelijk kunt kopieren en plagieren op internet, is het auteursrecht naar de vaantjes. Niet dat jatten mag, maar het heet geen jatten meer, en dan lijkt het te mogen. Nog groter wordt die verwarring van “creative commons”, de alternatieve licentievorm die juist bedoeld was om auteursrechten beter te regelen.

De digitale cultuur is bezaaid met dwarse paradoxen. Een van de vreemdste is het verschijnsel dat we op internet gul zijn, in de zin dat we snel bereid zijn dingen belangeloos te delen (denk open source software, foto’s bij Flickr, content op blogs), maar tegelijkertijd maling hebben aan het recht van anderen om niet te delen. We gaan, bedoel ik uiteraard, nogal ruig om met auteursrechten.

Je zou zeggen: dat kan anders. Gebruik het ruimhartig altruisme dat soms geassocieerd wordt met open source, nou ook om respectvol om te gaan met de rechten van anderen. En doe dat vooral als die anderen hun copyright gedeeltelijk opgeven, helemaal in de geest van de digitale cultuur.

Mis dus. Het kan niet anders. Of maar moeilijk. De moderne omgangsvorm met auteursrechten heet Creative Commons. Het is een briljante, goedbedoelde licentievorm die sommige rechten voorbehoudt. Je zegt bijvoorbeeld: deze foto mag worden overgenomen, maar alleen voor niet-commercieel gebruik en alleen als je mijn naam erbij vermeldt.

Op zijn voortreffelijke juridische blog laat Arnoud Engelfriet zien dat die CC-licentie alleen maar tot meer verwarring leidt:

Ik ken maar weinig plekken waar mijn werk geheel conform de CC licentie wordt hergebruikt. Met een beetje geluk blijft mijn naam staan (zeker nu ik die bij de artikelen middenin de tekst heb geplakt), maar vermelding van de licentie, vergeet het maar. Heel erg vind ik dat niet: men verspreidt zo mijn teksten en dat levert mij weer leuke dingen op. Het idee van Creative Commons was echter dat er een commons, een gemeenschappelijke bron van creatieve werken zou ontstaan waar iedereen uit kon putten. Maar daar merk ik maar bar weinig van.

Reacties zijn gesloten.