maart 1st, 2008

Waarom de ironie verloren raakt

Internet is geen plek voor ironie. Het net is een zwaarlijvig medium, dat zich slecht verhoudt met lichtvoetigheid. Humor werkt alleen als het vette humor is, kantoortuinhumor, slapstick van het soort waarmee de-leukste-thuis wordt gemaakt. Voor de subtiliteit die ironie nodig heeft, is het net te grofstoffelijk, te haastig, te boers en te lichtgeraakt.

Het is een van de vele dwarse paradoxen van de digitale cultuur. Hoewel we steeds meer videobeelden en foto’s over het net sturen, bestaat die internetcultuur toch nog vooral uit tekst. Het is een geschreven cultuur, geen beeld- of verbale cultuur. Na twaalf of dertien jaar van ontwikkeling, valt op hoe onontwikkeld die cultuur nog is.

De manier waarop we met elkaar praten op internet, is ongeveer even geavanceerd als de tekeningen van grotbewoners waren: voor nuance bestaat amper ruimte. We nemen elkaar voortdurend dodelijk serieus, en als we een grap maken is dat bijna altijd een overdrijving van het dik-hout-en-planken-type.

Nieuw is dat fenomeen natuurlijk niet. We weten al langer dat de combinatie van tekst en onmiddellijkheid tot ongelukken kan leiden. Niet voor niets is het in menig bedrijf platweg verboden je per mail af te reageren op een collega die iets misdaan heeft. Boos worden gaat veel beter als je dat recht in iemands gezicht doet, omdat je dan ook van twee kanten de kans hebt met een grimas of grapje de verwijten af te zwakken. Overigens: complimenten per mail werken weer prima.

Ironie is een langzaam stijlmiddel, denk ik. Het vergt rijp beraad, je moet er even over nadenken. En misschien vereist het ook oefening en scholing; het is geen zinvol wapen in handen van amateurs die denken dat ze er met een simpele smiley - ;-) - al zijn.

Internet is een veel te opgewonden medium: het overal meteen op kunnen reageren is de norm geworden. Dat heeft veel goeds teweeg gebracht: collaboratieve sites als Wikipedia bijvoorbeeld. Maar ironie is het slachtoffer geworden.

Stem of voeg toe aan Uitleg over het gebruik van deze icons : Plaatsen/stemmen op eKudos Plaatsen/stemmen op NUjij Plaatsen/stemmen op MSN Reporter Plaatsen/stemmen op Digg Stumble it! Voeg dit artikel toe aan Del.icio.us Voeg toe aan je favorieten op Technorati Voeg toe aan je Google bladwijzers Voeg toe aan je Facebook-profiel Abonneer je op de RSS-feed van deze site Verstuur deze pagina per e-mail via Feedburner Maak een notitie op deze pagina met Fleck

Gepost in Ethiek

Tags:

Volg commentaar op deze post in de commentaar RSS 2.0 feed. Reageer, of trackback.

5 Responses to “Waarom de ironie verloren raakt”

  1. Marein:

    Je voorlaatste alinea snijd hout: ironie is niet ´instant´ te scheppen of consumeren (alhoewel: luister eens naar oude afleveringen van de mannetjes van de radio - vast ook online te vinden).
    Voor het overige maak je een misser die meer mensen maken: je vereenzelvigt het medium met het meerendeel van haar gebruikers.
    De meeste mensen doen niet aan ironie, internet is een massamedium, dus zal je goed moeten zoeken naar ironie op het internet.
    Net zoals je goed zal moeten zoeken naar liefhebbers van opera en verzamelaars van theezakjes.

  2. Henk Blanken:

    @Marein: Ik ben geinteresseerd in de cultuur van internet (en dan ga ik er vanuit dat er zoiets bestaat als “digitale cultuur” - daarover valt best te twisten). Die cultuur ontstaat als het product van technologie - netwerk, IP, algoritmen - en de wijze waarop gebruikers haar gebruiken. In dat gebruik valt op dat het vaak haastig is (want onmiddellijkheid kan nu eenmaal).

    In die haast sneuvelt ironie, zeg ik, omdat ironie een langzaam stijlmiddel is (zoals je ook slow food hebt). Je hebt gelijk als je zou beweren dat ik generaliseer: natuurlijk zijn er a-typische gebruikers die iets anders doet, het net gebruiken voor meer weloverwogen artikelen en daarin ook ironie gebruiken.

    Maar dat ik het medium vereenzelvig met het merendeel van zijn (niet: haar) gebruikers, is onzin. En overigens denk ik niet dat internet een massamedium is. Wel een massaal gebruikt medium, maar dat is iets anders. (Een massamedium is als product van de twintigste eeuw een medium dat met een enkele boodschap in een enkele uitzending/krant/radioboodschap de massa bereikt).

  3. Frank:

    @Henk en @Marein: Missers en onzin. Haha, laten wij mekaar meteen in de haren vliegen en vergeten waar het eigenlijk ook weer om begonnen was. Jullie zijn beide zalig ;-)

  4. Desertie en onthaasting « Politiek:

    [...] http://www.henkblanken.nl/?p=511 [...]

  5. Leve het ironische internet:

    [...] - zoals ik - dacht dat internet geen plek is voor ironie, heeft buiten de waard gerekend, buiten YouTube, en goedkope camera’s en flash. [...]

Reageer

XHTML: Gebruik van deze tags mag <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>