Amerikaanse adverteerders geven dit jaar voor het eerst meer geld uit aan online dan aan kranten en tijdschriften. Dat bericht, en het vermoeden dat Google de grootste veelvraat is, kan er nog wel bij na het lezen van The State of the News Media, het rapport van Het Pew Project For Excellence in Journalism, dat dit Amerikaanse onderzoeksinstituut sinds 2005 jaarlijks publiceert.

Informatie over de klimaatcrisis is notoir onbetrouwbaar, of het nieuws nu van sceptici komt of van alarmisten. Internet speelt daarin een rol en het lijkt me de moeite waard eens uit te zoeken welke. Moet iets te maken hebben met specialisten die onvoldoende transparant zijn en hypes die in een netwerk gedijen als zwammen in het donker.

Internet en de media ondermijnen de wetenschap, beweert Roel Coutinho in zijn Machiavelli-lezing, vandaag bekort afgedrukt in de Volkskrant. Wetenschappers, vat ik de hoogleraar epidemiologie even samen, worden tegengesproken door allerhande amateurs die maar wat roepen en door hele of halve deskundigen die zonder grondig onderzoek hun ongefundeerde opvattingen in de media mogen rondtoeteren.

Wat moet de journalistiek? Dat is de vraag in dit zesde en laatste deel van een serie over de informatiecrisis. Die reeks begon met de bewering dat information overload een mythe is, en liep uit op de conclusie dat we samen alles kunnen weten, maar te weinig sámen weten. Onze aandacht versnippert, net als de massamedia. Laatste deel van een serie.

Als het jongerenonderzoek van Nico Drok en Fifi Schwarz iets heeft opgeleverd, dan moet het de ontmaskering van twee of drie sprookjes zijn. Nee, jongeren willen hun nieuws niet altijd mobiel, voelen niets voor een rol als burgerjournalist en willen door de media graag voor vol worden aangezien. Opzienbarend is dat niet, wel nuttig om nog eens te lezen.

Samen weten we onwaarschijnlijk veel, maar we weten te weinig samen. Dat is een gevolg van de versnippering van de massamedia. Het “informatiegat” wordt niet opgevuld door nieuwe media – die zijn goed in iets anders. Van het gevolg – een samenleving zonder samenhang – zou minister Plasterk wakker moeten liggen. Deel 5 van een serie.

Onze cultuur wordt niet bedreigd door een overdaad aan informatie, maar door een informatiecrisis. We kunnen alles weten, maar te weinig mensen weten tegelijk hetzelfde. En met samen iets weten beginnen burgerschap en democratie.

Het zou de onaangename waarheid over het nieuws kunnen zijn. Jongeren van de Google-generatie lezen geen betaalde kranten en kijken minder televisie; dat wisten we al. Maar het zou ook nog zo kunnen zijn dat ze uberhaupt minder geinteresseerd zijn in het nieuws (“als het belangrijk genoeg is, vindt het mij wel”) en minder begaan zijn met de samenleving.

Het discussieforum van The Guardian heet “Comment is free”. Dat is het eerste deel van het motto van de krant: Comment is free, but facts are sacred. Nu we met zijn allen steeds vaker reageren op het nieuws, meer behoefte krijgen op commentaar bij het nieuws, en de feiten aan waarde verliezen omdat ze gratis worden rondgepompt op internet, verkeert het journalistieke adagium langzaam in zijn tegendeel. Facts are free, comment is sacred.

Fijne, verhelderende rel tussen hoofdredacteur Bill Keller van The New York Times and diens “friend” Jeff Jarvis, blogger en hoogleraar journalistiek. Jarvis, zei Keller in een speech in Londen, denkt dat bloggers en burgerjournalistiek, die zelfregulerende stem des volks, de mainstream media gaan vervangen. Bullocks, vindt Keller.
Keller is de hoofdredacteur van de beste krant ter [...]