Wat als iedereen weet hoe Van der V. heet

Binnen enkele uren nadat een man zaterdagochtend in een winkelcentrum in Alphen aan den Rijn begon te schieten op voorbijgangers, meldde dagblad de Telegraaf op zijn website dat die man Tristan van der Vlis heette. Op televisie noemden de NOS en RTL ook zijn volledige naam, net als het persbureau ANP en de GPD, het samenwerkingsverband van regionale dagbladen waarbij ook Dagblad van het Noorden aangesloten is. Tristan van der Vlis, een “autochtone man”, was de dader. Niet Tristan van der V.

Dat is op het eerste gezicht raar. De pers had toch de goede gewoonte de privacy van verdachten en daders te beschermen, net als die van slachtoffers? Waar is de norm gebleven dat journalistieke media initialen gebruiken, al was het maar om familieleden in bescherming te nemen, zoals de ouders van Tristan van der Vlis? Toont het gebruik van zijn volledige naam, net als de opdringerige berichtgeving van sommige media over het 12-jarige meisje in Beijum, niet aan dat de pers verloedert?

Worstelen

Zonder twijfel verandert er iets. En worstelen journalisten. Waar het Algemeen Dagblad en deze krant ervoor kozen de dader bij naam te noemen, hielden de Volkskrant en NRC het bij een initiaal. “Uit principe.” Maar de website van de Volkskrant en een enkele columnist van die krant spraken over Van der Vlis – misschien per ongeluk –, terwijl NRC’s zusterkrant Next welbewust dat uitgangspunt terzijde schoof, en uitlegde dat een “principe zonder effect” potsierlijk wordt.

Als bijkans iedereen weet hoe Tristan heet, wat de volledige naam van Mohammed Bouyeri is of Volkert van der Graaf, is het inderaad zonderling die namen niet te noemen. De Raad voor de Journalistiek, die vaak uitspraken doet over privacy, hanteert dat “potsierlijkheidsbeginsel” ook. Maar de worsteling bij media rond het drama in Alphen toont wel aan dat de norm verschuift. Potsierlijk is een rekbaar en tijdgebonden begrip.

De media verloederen niet, maar veranderen wel. Net als de samenleving. Dertig jaar geleden was de norm dat de pers in Nederland, anders dan bijvoorbeeld Engeland, verdachten met initialen aanduidde. Bijna altijd werd ook de etnische herkomst weggelaten; dat zou stigmatiserend werken, het beeld bevestigen dat elke gekleurde man een straatrover was.

Lik op stuk

Twintig jaar geleden, toen commerciële tv zijn intrede deed, verhardde de pers. De concurrentie nam toe. Journalisten gingen meer op de man spelen, “sterren” en hun privéleven werden belangrijker, misdaadverslaggeving kreeg meer ruimte – alles omdat de lezer het wilde lezen. Sinds een jaar of tien gaat ook de samenleving met wat minder mededogen om met criminelen. Hardere straffen. Lik op stuk. Three strikes out.

Afgelopen weekend gaf justitie de naam van Tristan van der Vlis vrij, zoals ook vaker foto’s van verdachten worden verspreid. Dat dient, zegt men, “een maatschappelijk belang”. Wat dat belang precies is, blijft vaag, laat staan hoe het wordt afgewogen tegen het recht op privacy. Maar de pers interpreteert het als een signaal dat de naam mag worden genoemd.

Kranten die dat niet doen, zijn principieel, maar soms ook praktisch. Hun lezers, bekende oud-Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Broertjes naar aanleiding van de aanslag van Karst Tates op de koningin, pikken het niet als dat principe aan de kans wordt gezet.

Het is ook lastig uit te leggen dat een principe niet van ijzer is maar buigzaam, dat veel door internet en sociale media als Twitter potsierlijk is geworden: als iedereen alles al weet, en we ons hele leven op Hyves uitventen, wordt privacy rekbaar. En beoordeelt een krant telkens opnieuw of een dader Van der Vlis heet, of Van der V.

[Dit artikel verscheen ook in Dagblad van het Noorden]

1 Comment on "Wat als iedereen weet hoe Van der V. heet"

  1. Ja Dát ze Zó uitdrukkelijk “autóchtóón” vermeldden Wás Òm Dát ze in Paniek Waren Dát Men Zoú Òntdékken Wéér Ál Wéér Wéér Wéér Àl Wéér Àl Wéér Hét Èén Jongeman Ván JOODSE kóm af IS.

    Òók Déze:

    hetzuur.nl/artikel/9614/stront-voor-arabist-hans-jansen/comment-page-1/#comment-90560
    Priester says
    @Arko Als je Waarheden Op Je Site Wil Moét Je Géén Leugens verzamelen Hóór.
    “”Blanke gemeenschap veroordeelt schietpartij. Alphen getroffen door autochtoon geweld…””
    Wás Een JOODS Jongetjé!
    Dié willen Pér definitié Niét Autóchtóón Zijn Wànt DIÈ SCHIÈTEN Òp Autóchtónen!
    Òf stéken Babies Ván Autochtónen Dóod – kim de wilde Belgie
    Óf Vérkráchten drogéren prostituéren Zé Zó ALs joods dutroux joods fournirét jóóds polanski jóóds dahmér jóóds pechthold jóóds aartsen joods jórán vd sloot jóóds van gijzel jóóds cohén jóóds lubbérs jóóds van agt Én ZÒ Nóg Hele Wijkén Búrgeméésterscháppen rechtbanken en justities Vól ér mee…etc etc etc ff Naar beneden scrollen tinyurl.com/4xzhx83
    14 april 2011, 21:19

    Á propo Dè Volledige Náám IS Zéker in Gevál Ván Misdaádbestrijding ÉN Hélemáál Bij joodse en islamitische kom áf Héél Belangrijk Vóór dé Criminalitéitsbestrijding Èn Òok Féédback Náár Dié Kláágvolkén Toé Dát ér WÀT FOÙT ZIT Ààn ZÈ.

    Ààn Dè kom áf Kán Men Dán ZO NóG Héél Wat Méér Misdáád En Andere Motieven EN Links ÉN Verbindingen Vindén ÈN Zó AL Vermoeden.

    Joden Alsmede islamieten en afrikanen Plegen Misdaden Van Allerlei Allooi Meestál In clan EN familiéverbanden ÉN Dié Daden Zijn Dán Mééstál Oók Nog Raciaal ÈN Criminéél Ráciaal Getint!

    Vánwége Dàt hij joods IS Zúl Je Ván De media Òok Veel Méér Leugens ÉN Bedrog té Verduren Krijgen Dán Óver Wélk Ànder Dader Dán Òók.

    Hét IS politiék – Criminéél politiék – Òok beleid Ván liederlijkén ALs cohen verhagen rutte pechthold Én Zulken Òm Zó AL Óver joodse Èn islamitische – étnische- Misdaden En Maatschappelijke Ontwrichtingén té zwijgén cq Dát Óp te leggen ÉN Misleiden.DÙS Lándelijke meineed samenwerkingen samenzweringén Àán Zúlke Misdadige EN Criminele activiteiten.Dáár Hébben WIJ ÉN ZIJ Daár Om DÙS ÀL Een Héél Vértékent Bééld Heden Ván Hoé Hét Wérkelijk Stáát Mét Het Land En Volk.

    Vráág Me Áf Of Alphen Àndérs Vóórkómen Hád Kúnnen Wórden cq Nóoit Zou Hébben behoeven Optreden.

Comments are closed.