Levenslang veroordeeld tot de typmachine

10 februari 2006 Geen categorie 0

Ben Compaine, een van de auteurs achter de groepsblog Rebuilding Media, foetert op de krantenwereld naar aanleiding van een symposium van het American Press Institute. Die API kondigt aan twee miljoen dollar uit te trekken voor onderzoek naar nieuwe kansen voor kranten. Waarom nu pas, zegt Compaine, en wat hebben we de afgelopen twintig jaar gedaan, toen de veranderingen zich aankondigen in de jaren tachtig/negentig, en die veranderingen zch voltrokken, sinds 1995?

Compaine:

Seems to this observer that any newspaper-owning company that has not had its own task force and consultants analyze the external environment by now is incompetent and should sell out and get into the slide rule business. Any publisher who has not taken advantage of dozens of studies, scores of blogs from some very savvy current and former newspaper people among others, and the accumulated insights from 10 years (mid-1980s-mid-1990s) of being warned that big change was coming and 10 years of living with these changes should be stripped of his or her titles and forced to use a typewriter forever. And any publishing enterprise that does not have a thick book of possible initiatives now in progress or worth considering should be prohibited from ever buying another ton of newsprint.

Zonder enige twijfel hebben de dagbladen – en bij uitbreiding alle klassieke media – de afgelopen tien jaar grosso modo elke kans die nieuwe media boden laten liggen. Misschien moet de analyse zijn dat kranten, in elk geval in Nederland, te lang geen economische noodzaak voelden om in actie te komen. De oplages in Nederland dalen pas sinds 2000. Daarvoor daalde de dekking wel dramatisch van bijna 100 rond 1970 tot minder dan 60, maar dat werd gecompenseerd door het toenemende aantal huishoudens.

De inkomsten van dagbladen bleven bovendien op peil doordat de abonneeprijzen konden worden verhoogd en er steeds meer advertentiegeld beschikbaar kwam (ook nadat vanaf 1989 commerciele televisie zich ermee begon te bemoeien). Zolang de winsten op peil bleven, en een deel van de dagbladen a priori al niet winstmaximalisatie als eerste doel had, hadden de kranten weinig reden om zichzelf opnieuw uit te vinden. Het gevolg was dat er niet of nauwelijks geld werd besteed aan wat in andere sectoren research and developmentheet.

Dat is de afgelopen jaren dramatisch veranderd. Sinds de oplages dalen en de laagconjunctuur korte metten maakt met advertentieinkomsten, zoeken alle krantenconcerns naar wegen, zijn ze aan het innoveren en worden budgetten vrijgemaakt. Hamvraag: komt het op tijd? Makkelijk wordt het niet, omdat de branche niet ingesteld is op innovatie en produktvernieuwing.