Thom, een naam is maar een naam

Hardhandig ontdekken oude media hoe naief ze zijn. Thom Meens, auteur van mijn favoriete column in de Volkskrant op zaterdagochtend, beschrijft als ombudsman hoe de betrouwbaarheid van de brievenpagina de afgelopen weken lijdt onder valse namen. Mensen verschuilen zich. Doen alsof ze iemand anders zijn. En de Volkskrant gelooft ze op hun ge-emailde woord.

Meens zegt het niet, maar tussen de regels door kun je lezen dat hij niet de illusie heeft dat dit de drie eerste incidenten zijn. Kranten in Nederland hebben nu eenmaal nooit de gewoonte gehad, voor zover ik weet, om van brievenschrijvers namen en rugnummers (is die man wel de professor die hij zegt te zijn?) te controleren, tenzij het uitzonderlijke gevallen betreft, grote opmerkelijke bijdragen.

Het imago van betrouwbaarheid dat om kranten hangt, en terecht, is per se niet van toepassing op de brievenrubriek. Dat zal niet beter worden naar mate meer jongeren wat ouder worden, en hun aan de nieuwe media ontleende mores breder geaccepteerd raken in de oude media. Simpel gezegd: jongeren kunnen heel wel leven met anonimiteit of pseudo-anonimiteit, en vinden de veronderstelling dat een naam in een krant echt iets betekent tamelijk naief.

Waarom dat zo is? Omdat het systeem dat op internet sinds het ontstaan van het web gebruikelijk is, dat van anonieme nicks, eigenlijk prima werkt – voor internet, in elk geval. Dat komt doordat het steunt op reputatiesystemen: in databases wordt bijgehouden wat een bezoeker doet, hoe betrouwbaar hij zich gedraagt, hoe hij wordt gewaardeerd door zijn peers.

Zo’n reputatiesysteem tref je aan bij veilingsite eBay en daar werkt het voortreffelijk: 8 procent van de waarde van alle transacties op eBay, blijkt uit onderzoek, wordt gegenereerd door het reputatiesysteem. Het laat zien waar internet echt sterk is: het is de netwerkarchitectuur, het door computers ondersteund samenwerken. De keerzijde van die kracht is er ook: al die informatie in databases wil je als persoon liever niet in het openbaar gekoppeld zien aan wie je in real life bent.

Het belang van privacy staat diametraal tegenover het belang van krachtige reputatiesystemen. De oplossing die daarvoor op het net al is gevonden zijn anonieme nicks, gebruikersnamen die soms wel, soms helemaal niet te herleiden zijn tot een persoon van vlees en bloed. Minstens even belangrijk is dat je als anonieme gebruiker van het net meer dan een nick kunt hebben: een persoonlijkheid voor elke gelegenheid. Daarmee profiteer je optimaal van de kracht van het netwerk, terwijl je je privacy beschermt.