De media heeft het ook weer gedaan

17 mei 2006 Geen categorie 4

Opvallend hoe in alle tumult rond Ayaan Hirsi Ali ook de media ervan langs krijgen. En dan bedoel ik nu even niet Zembla, dat zichzelf bepaald geen dienst bewees door de scoop groter te maken dan ze was. Net als na de moord op Fortuyn mort het volk omdat politiek Den Haag er een wanvertoning van maakt, besluiteloos overkomt en elkaar in de haren vliegt. “Corrupte bende”, luidt het oordeel van de burger, die er dan bijzegt: “Net als de media.”

Minister Verdonk is in de fora van nieuwssites nog steeds een “moordwijf”. Ze houdt de rug recht, vinden de Nederlanders die volgens polls ook in meerderheid van mening zijn dat Hirsi Ali vanwege haar leugen geen Nederlander mag zijn, laat staan kamerlid. Dat de Tweede Kamer zich als een blok afzet tegen Verdonk, wordt prompt uitgelegd als Haags gedoe, alsof parlementariers elkaar beschermen en de gewone man laten zakken.

Mij valt op hoe rabiaat de reacties online zijn. Je zou bijna gaan denken dat internet een populistisch medium is (en waarom dat niet zo is, wil ik nog wel eens beredeneren). Het heeft iets te maken met schaalgrootte: het net is een medium voor kleine communities, functioneert optimaal in wat ik informatieclans heb genoemd. Uitgevers drijft dit tot wanhoop, gewend als ze zijn aan het denken in zo groot mogelijke oplages en schaalvergroting.

Zodra het net een interactief massamedium wordt, gaat het mis. De “onmiddellijkheid” van fora en de anonimiteit garanderen dat discussies over heftige onderwerpen (van de Holocaust via kinderporno tot het vreemdelingenbeleid) binnen de kortste keren uit de hand lopen. Dat zet de toon. Verstandige, meer genuanceerd denkende mensen maken dat ze weg komen, en het platte populisme krijgt de overhand.

Massamedia als kranten en omroepen sluiten hun discussiesites als het mis gaat. Ze doen dat vanuit het misverstand dat je online ook niets anders kunt zijn dan een massamedium, met de spelregels en mores van een massamedium. Terwijl ze zouden moeten zoeken naar schaalverkleining en naar de technieken om voor kleinere communities wel een zichzelf regulerend platform te zijn. Zie in dit verband het stuk over reputatiesystemen op De Nieuwe Reporter.

Blijft de vraag waarom in het morrende volk in die fora niet alleen over politiek Den Haag, maar ook over de media heenvalt. Misschien wel omdat die media, evenmin als Den Haag – en vooral als het in de Tweede Kamer over een zo ingewikkeld en genuanceerd onderwerp gaat als de positie van Hirsi Ali – niet populistisch zijn, maar tamelijk elitair en intellectueel. Wij hebben in Nederland wel massamedia, maar geen media voor de massa.

Reacties zijn gesloten.