Bij het premature overlijdensbericht van Wikipedia

25 mei 2006 Geen categorie 1

“Idealen eindigen altijd in rottig, bureaucratisch proza”, schrijft Nicholas Carr in een artikel over “de dood van Wikipedia”. Dat proza schept afstand tussen de moordenaar en de moord, aldus de columnist, volgens wie de open source encyclopedie ophield te bestaan toen het open karakter werd ingeruild voor “semi-beveiligde” pagina’s, een hek dus waarmee vandalen (“ook wel bekend als mensen”, schrijft Carr cynisch) worden tegengehouden.

Wikipedia is zoals bekend de encyclopedie “die iedereen kan redigeren”, aldus de slogan. Binnen enkele jaren uitgegroeid tot een instituut op het web, met honderdduizenden lemma’s, gepubliceerd in tientallen talen, waaronder ook het Nederlands. In principe kan iedereen artikelen schrijven voor Wikipedia en correcties aanbrengen op artikelen van anderen. Dankzij dat collaboratieve proces doet de encyclopedie nauwelijks onder voor de Brittannica.

Maar op alles valt af te dingen. De Britse encyclopedie, geschreven door deskundigen en geredigeerd door hun peers, heeft toch een andere status en reputatie dan Wikipedia, bij welke laatste encyclopedie de lezer zich toch altijd even moet afvragen of het echt waar is wat daar staat. Garantie tot aan de deur, zeg maar. Daar valt mee te leven, maar je moet er wel op berekend zijn.

Minder aangenaam zijn vandalen. Het vijf jaar oude Wikipedia kreeg vorig jaar zware kritiek nadat een onverlaat in de VS de uiterst respectabele journalist John Seigenthaler – een van de oprichters van USA Today – in een fake-biografie ervan had beticht betrokken te zijn geweest bij de moord op J.F. Kennedy. Seigenthaler deed zijn beklag bij Wikipedia-oprichter Jimmy Wales en kreeg natuurlijk het gelijk dat hij had.

De rel rond Seigenthaler leidde ertoe dat Wales geleidelijk aan strengere restricties ging hanteren bij Wikipedia. De encyclopedie was al nooit zo open als iedereen dacht, verweerde hij zich tegen zijn criticus Carr: een betrekkelijk kleine groep van enkele honderden veelschrijvers is verantwoordelijk voor verreweg de meeste lemma’s. Maar evenzogoed kwam de eerste maatregel – niet iedereen kan zomaar een artikel beginnen – hard aan.

Volgens columnist Carr – die mijns inziens terecht het standpunt verdedigt dat het open source nooit helemaal open en democratisch is geweest, maar altijd een “verlichte dictator” als leider nog heeft – is Wikipedia als ideaal definitief kapot nu Wales nog strengere regels is gaan hanteren. Pagina’s die zeer waarschijnlijk doelwit zullen worden van vandalen – artikelen over Bush, Irak, god en kinderporno, zeg maar – worden semi-beveiligd.

Die beveiliging betekent dat alleen nog geregistreerde gebruikers een pagina kunnen bewerken, en alleen als ze al minstens vier dagen geregistreerd zijn. Wat voor Carr de deur dicht deed was dat Wales afgelopen vrijdag aankondigde dat Wikipedia het er voortaan “voor het algemene publiek” niet meer bij hoeft te zeggen als een artikel half beveiligd is. Dat “algemene publiek” is nu dus niet langer meer het publiek dat Wikipedia maakt.

Op alles valt, zoals gezegd, wat af te dingen; ook op Carr. Want natuurlijk is Wikipedia niet dood als een heel klein aantal van de honderdduizenden artikelen “op slot” gaan: het blijft een fantastische bron van informatie. Carrs kritiek richt zich vooral – en richtte zich al vaker – op de wat waterige filosofie en al te hooggestemde aanspraken van initiatieven als Wikipedia. De columnist nuanceert dat gretig en scherp, zoals een columnist dat hoort te doen.

Des te interessanter is het dat Jimmy Wales zelf zich op het blog van Carr met de discussie bemoeit – alsof het doodsbericht van Wikipedia zelf een wiki is, zeg maar. Volgens Wales is de semi-beveiliging juist een stap naar een meer open karakter van de encyclopedie. In het verleden had die ook al een heel klein aantal “gesloten” artikelen, die nu juist open worden gezet. Waar Carr beweert dat Wikipedia een “gated community” is geworden, zit de columnist er volgens Wales dus helemaal naast.

In een reactie op alle reacties schrijft Carr:

“As I said in my original post, Wikipedia has long been the poster child for a new, non-hierarchical, “democratic” form of technology-enabled content production, a tangible expression of the so-called “wisdom of the crowd.” Whether or not that characterization was a distortion from the start – and I assume it was (Jimmy Wales has informed me that there have always been restrictions on editing) – is, frankly, beside my point; as I think I made pretty clear, the death I’m referring to is the death of the ideal that Wikipedia has come to represent.”

En:

“The wisdom of the crowd just doesn’t get you far enough. The idealized Wikipedia is officially dead. It died last week. Now, you may say, “But having more formal editorial structures, and putting restrictions on our ‘anybody can edit’ promise, and redlining certain articles, and drawing distinctions between “good editors” and everyone else, and establishing mechanisms that allow content to be ‘policed’ more effectively, will allow us to create a better product.” To which I would reply: Exactly so. And if through my post and your comments, we’ve made that a little clearer, then I have fulfilled my goal.”

Reacties zijn gesloten.