Wie zit er nog te wachten op verhalen?

16 juli 2006 Geen categorie 3

De vraag of burgerjournalistiek journalistiek moet heten, is dwaas. Verspilde tijd. Hooguit nuttig om de discussie snel een stap verder te brengen, en zo begrijp ik ook de oproep van Dick van Eijk om voortaan over ‘publieke conversaties’ te spreken. Hij bakent af wat journalistiek is, met de intentie die beter te maken. Hamvraag voor de journalistiek: wie zit er nog te wachten op verhalen?

De vraag haal ik uit een verwijzing bij Media Tidbits van Poynter’s, het media-groeplog van Stanford University de journalistenopleiding in St Petersburg, Florida, zeg maar de Amerikaanse variant van De Nieuwe Reporter. Kern ervan is dat de journalistiek nog in een pre-industrieel stadium zit, leeft volgens de wetten van de gilden, en dus niet in staat is onderdelen van het journalistieke proces op te splitsen in losse onderdelen – zoals je een auto maakt aan de lopende band.

In een tweede verwijzing wordt uit die wat archaische werkwijze een verdergaande conclusie getrokken. Journalisten vertellen verhalen, hun eigen verhalen, en dat doen ze zoals verhalen al worden verteld sinds de krijgers terugkwamen van de jacht, zich neervleiden bij het vuur, en vertelden. Het journalistieke verhaal gaat uit van de premisse dat de journalist iets weet wat niemand anders weet, en dat de anderen dus luisteren.

Bij burgerjournalistiek (of hoe dat ook moet heten) is de piramide omgekeerd. En weten de burgers samen alles. Wie zit er dan nog op een verhaal te wachten? Je wilt als burger hooguit iets meer weten, een ander detail, iets van samenhang. In essentie betekent het dat het filteren niet meer hoeft te gebeuren door de journalist.

Het is een spannende, uitdagende manier om naar de journalistiek te kijken. Ik heb de vraag vaker gesteld: hoe voorkomen wij, journalisten, dat de lezer het straks helemaal zelf uitzoekt, hoe zeker kunnen we zijn dat hij ons straks nog nodig heeft, waarom zou voor journalistiek niet gelden wat voor rubrieksadvertenties en huizen-te-koop wel gold? Met eBay en Funda hebben de consumenten aangetoond dat ze het zelf wel uitzoeken.

Tegelijkertijd pleit ik voor betere verhalen. Voor verhalen die verleiden en overtuigen en verbanden leggen die nog niet eerder zijn gelegd en feiten bevatten die ook de verzamelde lezers nog niet boven water hebben gehaald. Ik ben ervan overtuigd dat de wereld niet zonder verhalen kan, kleine journalistieke verhalen en Grote Verhalen, ideologien, zo men wil. Die zullen nooit meer zo monolitisch zijn als voorheen, maar zijn zullen ze.

Reacties zijn gesloten.