Negen Geboden voor een Nieuwe Journalistiek: Betrokken (2)

Nieuwe journalistiek is niet onpartijdig, maar kiest. Dat is een wereld van verschil met journalistiek die afstandelijkheid als hoogste goed zag. Die afstand moest ervoor zorgen dat een medium objectief was, feitelijk, waarheidsgetrouw. Maar die op zich prachtige traditie past minder goed in deze tijd. Objectieve, kale feiten zijn een commodity geworden, nu iedereen alles via Google kan natrekken. Er zijn zoveel feiten, er is zo weinig stem.

Nieuwe journalistiek moet betrokken zijn, een beetje zoals in de jaren zestig en zeventig de “generatie van ’60” betrokken was – geëngageerd heette dat toen. Die generatie was anti-autoritair, predikte vrijheid en tolerantie. In de decennia daarna liet de journalistiek een reactie zien: de generatie van ’60 had het nog steeds voor het zeggen in de media, maar was onderdeel geworden van het establishment.

Elk verzet werd geneutraliseerd door de compromissencultuur van het Hollandse polderland. In die technocratische cultuur tellen alleen de feiten en ligt de waarheid nooit ergens anders dan in het midden. Het waren de jaren van de ideologische afkoeling, met als meest karakteristieke icoon het paarse kabinet Kok, waarin PvdA en VVD samenwerkten en de CDA als middenpartij voor het eerst in 75 jaar niet meer nodig was.

De betrokkenheid van nieuwe journalistiek lijkt op het engagement van de jaren ’60, maar is wezenlijk anders. Het is geïndividualiseerde betrokkenheid. Het collectief, dat destijds zo’n mythische rol speelde, is nu afwezig, omdat er geen breed gedragen gedachtegoed meer is waarachter dat collectief kan optrekken.

Daarvoor in de plaats zijn kortstondige modes gekomen, pragmatische inzichten, en door alles heen de wisdom of crowds, kennis van een collectief dat niet als collectief herkenbaar is, maar fluide, variabel per topic.

De journalistiek die daarbij hoort, geeft nog steeds de feiten, maar wil meer. Inzicht geven, verbanden laten zien die je niet zo eenvoudig bij elkaar kunt googlen, en bovenal een tone of voice, een stem die laat zien wie de spreker is.

Het is de betrokkenheid en het engagement van een individu, dat van dag tot dag wisselende opinies verdedigt. De krant waarin die meningen staan, biedt geen garantie meer, geen betrouwbaar en vaststaan Umfeld. Het enige houvast dat je als lezer nog hebt, is de persoon van de auteur.

Reacties zijn gesloten.