Code is poetry: over het rijm van scriptkiddies

30 januari 2007 Geen categorie 0

“Code is poetry”. Wie dat beweert, complimenteert de code. Hij bedoelt te zeggen dat programmacode zo mooi kan zijn als poëzie. Poëzie is van een hogere orde, het is het betere wezen.

Wie code gelijkstelt aan poëzie, formuleert eerder een doel dan een sta-tus. Een computerprogramma zou, in een ideale wereld, als we er de tijd voor zouden hebben en niet werden gehinderd door banaal winstbejag, de schoonheid moeten hebben van een gedicht, en misschien ook wel schul-deloos zijn als een gedicht, net buiten de samenleving staan.

Een gedicht is, althans in de postmoderne westerse wereld, vooral van zichzelf, het is authentiek, onverstoorbaar en nauwelijks vatbaar voor kri-tiek. Zo zou code ook moeten zijn, en dat besef is des te dwingender naar mate we ons realiseren hoe gebrekkig veel programmacode is, hoe einde-loos uitgeschreven en weinig efficiënt, hoe lomp en lelijk, hoe grof en slordig.

Maar kun je het ook omdraaien? “Poëzie is code”.

Omdat poëzie volgens de communis opinio van een hogere orde is, wordt dit al snel geïnterpreteerd als een verwijt. Poëzie die te veel op code lijkt, is onleesbaar, ontoegankelijke wichtigmacherij.

Poëzie als code, moet gedecodeerd worden en dat staat ver van hoogge-stemde ideaal van de romantische poëzie, van de poëzie die zichzelf me-dedeelt nog voordat ze echt wordt begrepen. Wie poëzie gelijk stelt aan een computerprogramma, moet wel een wereldvreemde nerd zijn, een ongeletterde nullen-en-enen-vreter, die van schoonheid geen benul heeft.

Dat laatste is een vooroordeel. Wiskundigen en programmeurs weten hoe efficiënt en elegant programmacode kan zijn. Ze kennen de euforische sensatie van een kloppend bewijs, het rijm van een werkend programma (waar is wat werkt, luidt het maxime van scriptkiddies en codekloppers).

Waar het om gaat, is dat ze het moment zoeken waarop hun tekst, hun samenvatting van de werkelijkheid, ook samenvalt met die werkelijkheid. En dat is waarom poëzie en code op elkaar lijken, aan elkaar verwant zijn – bij alle verschillen.