De lange staart van de massa (IV)

Wat is de massa? Hoe groot is de massa? Deugt de massa? En waar is de elite? Groeit de massa? Kwijnt de elite? Is de elite beter dan de massa? En is dat allemaal anders geworden de afgelopen eeuw? Wat is de invloed van massamedia op de massa? En wat doet het internet met de elite, en met de massa?

Deze vragen vormen het moeras waarop mijn volgende boek moet worden gebouwd. Een moeras ja – een fundament zou ik het nog niet willen noemen. Dat moet het wel worden, uiteraard. Het boek heeft als werktitel De massa deugt en groeit in mijn dossierbakken als kortweg M.

Waar de massa? Waarom nu? Omdat die massa verandert. Ze verandert van omvang, van hardheid, van duurzaamheid. Ze valt uiteen, klontert ergens anders samen, manifesteert zich grilliger en luidruchtiger dan ooit en lijkt dan weer als los zand te verstuiven.

Wat de massa bindt, de lijm tussen al die mensen, het verband, is misschien wel wat wij de samenleving noemen. Als de massa verandert, verandert de samenleving en daardoor ook de manier waarop we onszelf als collectief besturen, motiveren, gedragen, waarderen en negeren.

Waarom nu? Omdat de technologie van internet de massa verandert, zoals ruim anderhalve eeuw geleden de techniek van de industriële revolutie – stoommachine, lopende band – de massa ook veranderde. Voordien bestond de premoderne mens, nadien bestaat de postmoderne mens. De moderne mens was de ultieme massamens.

Door de mogelijkheden van internet wordt het uiteenvallen van de massa zoals we die in de tweede helft van de twintigste eeuw zagen versneld. De massa zelf groeit misschien nog wel – de globalisering gaat door, nog altijd worden meer mensen aangeraakt door een enkele beslissing – maar tegelijkertijd ontstaan anders georganiseerde verbanden, microverbanden die vluchtiger zijn, micromassa’s. Die hollen de piramide van de macromassa van binnen uit.

Dat de micromassa’s bestaan, dat ze betekenis hebben, is misschien een gevolg van het fenomeen dat Chris Anderson heeft beschreven als The Long Tail. Op internet dalen de kosten van opslag en distributie zo scherp dat er behalve voor hits en bestsellers ook voor weinig gevraagde producten een markt kan bestaan, indien ze met een goede zoekmachine te vinden zijn.

Dankzij internet bestaat De lange staart van de massa. Kleine groepen hebben ook betekenis omdat ze over het internet zonder veel moeite kunnen ontstaan en informatie kunnen uitwisselen – de enige activiteit die ze tot een groep maakt. Bovendien zijn ze vindbaar, is het niet dankzij zoekmachines dan wel doordat ze ontstaan zijn in web 2.0-achtige platformen.

En de elite? Dat is voor een volgende post.

Reacties zijn gesloten.