Het prinsesjesvonnis en de krantenfora

De pedoclub Martijn mag geen foto’s meer op zijn site zetten van de prinsenkinderen. Dat heeft de rechtbank in Amsterdam gisteren bepaald. Uiteraard is het plaatsen van die foto’s onrechtmatig, omdat er inbreuk wordt gemaakt op het portretrecht en de persoonlijke levenssfeer van personen. Maar dat Martijn de foto’s op het forum van de pedosite had kunnen en moeten tegenhouden, is een gelegenheidsargument waarvan allerlei fora op internet en ook internetproviders nog last krijgen.

Welke bezoeker van Martijn ook de foto’s van de prinsessen op Martijn heeft geplaatst – het blijft uiterst onsmakelijk. Maar met het verweer van Martijn – die afbeeldingen kwamen van bezoekers van het forum en we kunnen niet garanderen dat zoiets nooit meer gebeurd – springt de Amsterdamse rechtbank weinig afgewogen om.

“Niet valt in te zien waarom de vereniging het forum niet zo kan inrichten dat daarop slechts berichten worden geplaatst nadat controle heeft plaatsgevonden,” aldus het vonnis. De verantwoordelijkheid voor posts op het forum wordt door de rechtbank dus onverkort bij de site gelegd.

Dit kan grote consequenties hebben. Volgens de jurisprudentie tot nu toe is een internetprovider verplicht uitingen die onrechtmatig zijn van zijn servers te verwijderen zodra die provider daarvan op de hoogte is gesteld: denk aan beledigende of racistische uitingen. On first notice heet dat. Over de vraag hoe evident de onrechtmatigheid moet zijn, valt nog te twisten.

Tot nu toe volgen fora die lijn. Ze controleren evenmin als internetproviders alle uitingen vooraf (want daar is geen beginnen aan, althans niet zonder hoge kosten). Maar ze weten dat ze bij een eerste waarschuwing moeten ingrijpen. In de praktijk leidt dat tot iets wat moderatie achteraf wordt genoemd. Steeds meer media doen het zo, omdat ze heel graag een open discussieplatform willen zijn.

Het prinsesjesvonnis zou aan die situatie een eind kunnen maken. Eerst voor de fora, omdat ze volgens de Amsterdamse rechter ook vooraf moeten kunnen moderen. En daarna voor internetproviders; want waarom zouden die in een andere positie verkeren. Uiteindelijk leidt dit er toe dat ook de eigenaar van een aanplakbord (een gemeente bijvoorbeeld) aangesproken kan worden op een beledigende muurtekening.