De Raad en het naakt van Manon Thomas

De blote foto’s van Manon Thomas waren overal te zien op internet, maar fatsoenlijke media mogen niet zeggen waar dat was. De tv-presentatrice heeft nooit toestemming gegeven voor de foto’s. Publicatie van het waarschijnlijk gestolen materiaal is in juridische zin waarschijnlijk onrechtmatig, maar de Raad voor de Journalistiek gaat een stap verder met de uitspraak dat ook linken ernaar niet toelaatbaar is.

De uitspraak roept de vraag op of je mag verwijzen naar een verwijzer. Mag een medium een link plaatsen naar een zoekmachine, en uitleggen dat je “Manon Thomas bloot” moet intikken? Mag je een zoekstring van Google als link gebruiken? Of mag je alleen maar linken naar een link die doorlinkt naar Google. Tot in welke graad moet je van de Raad voor de Journalistiek wegblijven van de zonde?

De Thomas-uitspraak is een belangrijke uitspraak, maar ik ben het er niet mee eens. Uiteraard moet een afweging worden gemaakt tussen het belang van de privacy van Manon Thomas en het “volledig, waarheidsgetrouw en controleerbaar” over de kwestie berichten, zoals Laurens Verhagen van Nu.nl dat omschrijft. De Raad koos voor de privacy van Thomas, maar miskent daarmee de autonome kracht van het net.

Het “netwerkeffect” van internet, de zichzelf versterkende echo van miljoenen en miljoenen netgebruikers, verandert de media en de plaats die zij innemen in de samenleving. De Lewinsky-affaire kwam pas goed aan het rollen toen steeds meer mensen elkaar op het net nakakelden dat Drudge Report zo’n krankzinnig verhaal de wereld in had geholpen.

Fraai is dat allemaal niet. Journalistiek verantwoord nog minder. Maar dat neemt niet weg dat het er is. Ik denk dat de privacy van Manon Thomas niet heel veel erger wordt geschaad door de hyperlinks bij Nu.nl en De Telegraaf dan ze al was door de publicatie van die foto’s, maar geef toe dat dat een moeilijk te trekken grens is. Een site die als eerste verwijst naar illegaal materiaal, een bomrecept bijvoorbeeld, zal zich binnen de kortste keren kunnen verschuilen achter het feit dat nu eenmaal iedereen dat recept kan vinden. Ook dat is het netwerkeffect.

Wat beter ware geweest? In dit specifieke geval had de Raad moeten oordelen dat de eerste privacyschending niet gedaan was door de twee aangeklaagde media, en dat zij niet onevenredig meer schade hebben toegebracht aan de privacy van Manon Thomas. De media zelf zouden wat mij betreft in de eerste plaats transparant moeten zijn: zeg erbij dat je linkt naar materiaal dat dubieus, privacy-schendend, etc is (al is ook dat dubbel: het stimuleert lezers te klikken en maakt de dingen dus erger).

Reacties zijn gesloten.