Ferry’s Flat Earth News

Binnenhof. Foto: Jackie Kever

“D

ag in dag uit stonden ze daar, vaak jarenlang, en Ferry volgens mij al vanaf het einde van de jaren zestig. Allemaal stelden ze dezelfde vragen aan dezelfde mensen, raadpleegden ze dezelfde bronnen, schreven dezelfde berichten, en sloegen op tv dezelfde teksten uit.”

Dit schreef Peter Middendorp vorig jaar in De totale Ferry, in het tweede nummer van Torpedo. De definitie van wat hij zag gaf hij erbij. Dat groepsgedrag van Haagse journalisten, de neiging iets pas nieuws te vinden als iedereen dat vond, dat was wat ze in Amerika pack-journalism noemden.

Het verhaal over Ferry Mingelen is de opmaat voor een journalistieke roman over het leven op en rond het Binnenhof. Bij wijze van research betrok Middendorp een appartement aan de Lange Poten, en bezocht hij eindeloze vergaderingen van de Tweede Kamer, om louter de ontdekken dat hij zowat de laatste journalist was die die moeite nam.

Middendorp is een geestig schrijver, maar hij hinkt op twee gedachten. Zijn zedenschets, althans dat eerste hoofdstuk in Torpedo, is karikaturaal, bijna cabaretesk. Hij is prettig onaangepast en vilein, op het rattige af. Tegelijkertijd betracht hij bloedserieuze mediakritiek, die laat zien dat hij een scherp beeld heeft van de makkes van de moderne Haagse journalistiek.

De wereld is plat

Ik vond het nummer van Torpedo in de ramsj, minder dan een dag nadat ik Flat Earth News had uitgelezen. Dat boek van de Briitse journalist Nick Davies is minder hilarisch dan De totale Ferry (of, neem ik aan, de roman die daaruit voort komt). Maar de kritiek op de staat van de media is even ongezouten, even onverbiddellijk, even alarmerend.

De wereld is niet plat, zegt Davies, maar die waarheid wordt stelselmatig geslachtofferd aan het winstbejag van moderne krantenuitgevers. Te weinig journalisten jagen achter het nieuws aan. Te veel journalisten schrijven elkaar over. Of nog erger: nemen sukkelig genoegen met wat ze ingefluisterd, uitgesteld en voorgelogen krijgen door pr-functionarissen, media-adviseurs en spin doctors.

Het boek van Davies verscheen dit jaar en het lijkt me sterk dat Middendorp al grondig op de hoogte was van het project van de Brit. Daarom lijkt het me waarschijnlijk dat Middendorp vorig jaar feilloos de tijdgeest aanvoelde toen hij aan zijn Haagse verblijf begon.

Ook de volgende quote uit De totale Ferry had ook in Flat Earth News kunnen staan:

De journalistiek is niet goed. De journalistiek gaat ervan uit dat er een objectieve werkelijkheid bestaat, en dat je die kan weergeven als je de wetten uit het Basisboek Journalistiek netjes toepast. Hoor- en wederhoor bijvoorbeeld. Altijd en overal wordt de wet van hoor- en wederhoor toegepast. Zodat het net lijkt of alle meningen altijd precies evenveel waard zijn, maar dat is natuurlijk niet zo, er zijn meningen waar beter over is nagedacht dan andere: 95 procent van de wetenschappers weet al jaren dat het misgaat met het klimaat, en toch werd die mening tot voor kort altijd tegenover de mening gezet van die ene wetenschapper die door Shell wordt betaald om te beweren dat wat extra zonneschijn juist goed is voor de horeca.