Mislukking Van WikiNieuws Laat Grenzen Zien Van Burgerjournalistiek

schrijver en journalist

W

ikinieuws is mislukt. Dat lijkt me een veilige vaststelling na drie-en-een-half jaar ploeteren. Nog geen duizend artikelen zijn er in die meer dan duizend dagen gepubliceerd. Op dit moment dateert het meest recente artikel (“Iraanse generaal waarschuwt Israël”) van 28 juni. Oudere berichten gaan vooral over buitenlandse onderwerpen. Het nieuwste binnenlandse bericht betreft het vertrek van Jan Marijnissen bij de SP (17 juni).

Sneu is de stille ondergang – of het nooit echt van de grond komen – van Wikinieuws wel. Vier jaar geleden, toen Wikipedia-oprichter Jimmy Wales in de VS met de Engelstalige versie van Wikinews begon, leek het nog een puntig plan. Laat amateurs nieuwsberichten schrijven zoals ze ook artikelen maken voor Wikipedia. Het succes van die online encyclopedie stemde hoopvol.

Maar ook Wikinews is maar een beperkt succes. Een stuk of tien berichten per dag, de meeste over buitenlandse, geopolitieke onderwerpen. Nieuws dus dat je ook en minstens even snel en goed tegenkomt als je The New York Times leest. Ook Wikinews heeft nauwelijks “eigen” verslaggeving, ofwel exclusive reporting. Het meest recente bericht is tamelijk obscuur. De lead:

The London Mathematical Society anncouced this week that the Fröhlich Prize has been awarded to Professor Nicholas Higham FRS, of the School of Mathematics, University of Manchester, in recognition of his leading contributions to numerical linear algebra and numerical stability analysis.

Burgers

Het mislukken van Wikinieuws laat zien hoe beperkt de mogelijkheden zijn van burgerjournalistiek (een term die ik liever niet gebruik: wat journalistiek is, hangt niet af van de maker, of diens al dan niet professionele status, maar van het product). Het bewijst in elk geval dat de neiging om nieuwsverhalen te schrijven voor een publiek van onbekenden – misschien is dat wat je de journalistieke houding kunt noemen – buiten de kring van professionals niet heel erg sterk ontwikkeld is.

Maar er is een keerzijde, zoals altijd. Ik denk dat we ons vier jaar geleden vergisten in de bereidheid van amateurs om nieuws te maken, en trouwens ook in hun mogelijkheden (een nieuwsverhaal opschrijven is een vak). Maar we hebben ons niet vergist, hou ik vol, in de toenemende bemoeienis van burgers met het nieuws. Ze weten meer dan wij, journalisten, maar elk van hen weet meer van heel weinig. De generalisten, dat zijn wij.

Dat maakt “burgers” belangrijk voor de waardering van het nieuws. Wat vinden we ervan? Kloppen de feiten? Hoe zal het verder gaan? Hoe belangrijk is het? Welke vervolgverhalen wil ik lezen? Dat soort vragen raken beantwoord als journalistiek een dialoog met de lezer wordt.

De gereedschappen die journalisten daarbij moeten inzetten, zijn niet wat we verwachtten. Een wiki waarin de amateur schrijft alsof hij een professional is, leidt tot een tussen-de-schuifdeuren-journalistiek. We hebben andere tools nodig. Fora met reacties, digg-achtige rating systemen, polls en tagging zijn veel beter.