De Laatste Dag

V

andaag was de laatste Dag. De gratis krant van PCM en KPN is de nek omgedraaid omdat de advertentie-inkomsten tegenvielen en het er niet naar uitzag, zegt hoofdredacteur Bob Witman in een Dag-video, dat dat op korte termijn zou veranderen.

Hoewel geen dagelijks lezer van Dag – ik kom maar een keer in de week bij AH – vind ik het doodzonde. Dag was een spannend gemaakte krant, Onbekommerd modern in zijn vormgeving. Stapel op beeld. Latijns-Amerikaans in zijn kleurgebruik.

Volgens Bob Witman heeft Dag te laat ingezien dat het meer kans maakte bij een hoger opgeleid publiek. Te lang blijven vasthouden aan de massa, te laat gekozen voor de niche onder het warme dag van de Volkskrant (al was niet iedereen bij die moederkrant zo warm voor de jonge collega’s bij Dag).

Four is a crowd

Volgens velen is de ondergang van Dag het bewijs dat de Nederlandse markt te klein is voor vier gratis kranten. Kranten-adviseur Grimbert Rost van Tonningen gaat op zijn blog zelfs nog verder, veel verder. Zelfs drie is volgens hem nog te veel. Als De Pers geen aansluiting bij bij het Telegraaf-concern, waarvan Pers-eigenaar Marcel Boekhoorn aandeelhouder is, loopt het ook voor de kwaliteitskrant onder de freesheets slecht af.

Op de korte termijn heeft Rost van Tonningen gelijk. Zonder de diepe zakken van Boekhoorn was De Pers nooit verschenen. En ja, de aanstaande recessie zal ongetwijfeld nog diepere sporen in de Nederlandse dagbladwereld. Het gewone nieuws op internet is gratis en zal steeds meer lezers trekken, waarna adverteerders die lezers zullen volgen.

Maar om nou maar meteen te stellen, zoals RvT doet, dat er in Nederland het komend decennium plaats is voor niet meer dan drie of vier landelijke kranten en een even klein aantal regionale kranten – dat is me iets te dol. Ik zie de Volkskrant niet zo snel ten onder gaan, zoals RvT wel doet. Dat NRC wordt opgeslokt door Next in een tragische vadermoord lijkt me al wat waarschijnlijker.

Niet zo snel

Mijn iets minder grote pessimisme komt niet voort uit naiviteit of pure aanhankelijkheid (al beken ik, internetadept die ik ben, een intens en overtuigd liefhebber van kranten te zijn). Ik denk dat de neergang van dagbladen zich iets minder snel voltrekt. Met een verlies van 4 of zelfs 5 procent betaalde oplage per jaar duurt het nog iets langer voordat de totale oplage (nu zo;n 3,5 miljoen) zo ver zal zijn gedaald dat ingrepen niet meer helpen.

Die ingrepen komen er natuurlijk wel, en zijn trouwens al aan de gang. Denk aan de rationalisaties bij de zeven regioale titels van Wegener, waar de zelfstandigheid van die kranten de facto al is opgeheven. Maar kranten hebben als ze willen nog even de tijd om zichzelf opnieuw uit te vinden, desnoods en in laatste instantie als gratis kranten.

Daar is behalve tijd ook een advertentiemarkt voor nodig. Ik vermoed dat die zal ontstaan als adverteerders – nog net iets conservatiever en behoedzamer dan dagbladen zelf – hun klanten achterna gaan. Naar internet, naar dure nichekranten, naar ijzersterke kranten die in de regio heer en meester zijn van het lokale nieuws, en naar gratis kranten.

Eerder heb ik, in navolging van Spits-hoofdredacteur Bart Brouwers, geschreven dat er in Nederland op termijn niet minder maar meer gratis kranten zal komen. Dat vergt meer tijd en misschien nog wel een tweede recessie. PCM kon daar met Dag even niet op wachten.

Reacties zijn gesloten.