Territoriumnijd en kippendrift

W

at zou Francisco van Jole bedoelen? Mijn favoriete internetorakel zegt dat de hype van burgerjournalistiek verwaaid is. En dat die hype de schuld is van de media. Maar wil hij nou ook gezegd hebben dat burgerjournalistiek overgewaaid is? En weblogs ook? Wat bedoelt-ie nou precies?

Francisco van Jole – hierna: FvJ – stoort zich aan de hype. Media pompen controverses op die er nauwelijks zijn, over burgerjournalistiek net zo goed als over blogs. Dat is wreed, zegt-ie. Eerst beloven de media die bloggers wereldfaam, daarna debunken ze hun eigen gammele profetie.
<!–more–>
Ik vermoed dat ik het met FvJ eens ben, maar helemaal zeker weet ik dat niet. Bij FvJ weet je dat eigenlijk nooit. Hij beweert graag iets anders dan wat iedereen beweert. Dat maakt ‘m zo’n goede columnist. Maar hij spreekt in zulke visionaire metaforen dat er altijd ruimte is voor interpretatie. Orakelspul – ik zei het al.

Iedereen kan burgerjournalist zijn, stelt FvJ, wandelend door Rotterdam. Want iedereen heeft zo’n gsm-camera en een snelle internetverbinding. Maar waarom slechts een paar duizend mensen zich bij Skoeps.nl aansluiten, legt hij niet uit.
<strong>
Meetoeteren</strong>
Bloggen, zegt FvJ, is zoiets als meetoeteren in een fanfare, met een kleine kans dat je Sarah Palin omver blaast. Maar waarom soms van het eerste en soms van het tweede sprake is – ik moet er nog naar raden. Alles opgeteld, denk ik, beweert FvJ niet meer dan dat de media af en toe een hype creëren die het niet verdient.

Dat wist ik al. Zoals ik sinds het lullige misverstand waaruit Skoeps.nl ontstond ook zeker weet dat Nederland geen zestien miljoen burgerjournalisten telt. En het me niet meer verrast dat sommige blogs heel af en toe een krakende primeur scoren of het wereldgebeuren beïnvloeden, terwijl die andere honderd miljoen blogs in vrijwel volstrekte anonimiteit heel nuttig zijn voor een of twee dozijn mensen.

Elk debat tussen bloggers en journalisten lijkt te verzanden in territoriumnijd en kippendrift – dat houd ik staande. Ik ken te veel journalisten die neerkijken op bloggers; ze zien daar pseudo-journalisten in, een schreeuwende minderheid van beunhazen, of een kakelend koor van would-be-columnisten.

En ik ken te veel bloggers volgens wie ouderwetse journalisten meestal arrogant zijn, onbekwaam en bezeten van het pluche waarop ze al te lang zitten.

<strong>Niet de massa</strong>
Ik blaas de controverse op omdat ik die volstrekt irrelevant vind – in de hoop dat we er nog één keer om kunnen glimlachen en er dan ‘s over ophouden. De tegenstelling tussen bloggers en journalisten bestaat wel, maar gaat nergens over. Het is een twist tussen een heel klein groepje bloggers en een nog kleiner groepje journalisten. Omdat die twist zich afspeelt in de massamedia, lijkt het over de massa te gaan – het misverstand waaruit Skoeps.nl werd gemaakt.

Van de week las ik in het boek van Clay Shirky, <em>Here comes everybody</em>, dat MySpace weliswaar een community is met miljoenen gebruikers, maar daarom nog geen miljoenencommunity. Gemiddeld hebben de MySpace’ers enkele tientallen online vrienden. Dat aantal is geflatteerd omdat celebrities met een MySpace heel veel ‘vrienden’ hebben. Het meest voorkomende aantal vrienden bij MySpace is twee (2!).

Internet gaat niet over de massa. Internet is geen massamedium. Journalisten die internet alleen maar willen zien als een middel om opnieuw de massa te bereiken, missen de essentie. Ze ergeren zich aan bloggers die ook journalisten willen zijn en vaak aan dezelfde tragische misvatting lijden, en zien over het hoofd dat het net een wereld is van kleine gemeenschappen, waarbinnen heel veel mensen soms een artikeltje schrijven of een foto plaatsen. Voor een heel klein publiek.

Dat kun je burgerjournalistiek noemen, maar waarom zou je? Het heeft, op een paar honderd uitzonderingen na, of vooruit, op een paar duizend parttime burgerjournalisten na, met journalistiek in de traditionele zin niet zo veel te maken (het voldoet niet aan professionele normen van betrouwbaarheid, distantie, transparantie, etc).

De discussie – zijn bloggers burgerjournalisten? – is contraproductief. Burgerjournalistiek bestaat niet. Omdat je journalistiek niet moet definiëren aan de hand van zijn beoefenaar. Het gaat er niet om of een journalist opgeleid is, voor een klassiek medium werkt, of zijn geld verdient met zijn vak. Het gaat er niet om wie het doet, maar wat hij of zij doet. Journalistiek is een daad.

[Deze post verscheen ook op De Nieuwe Reporter en is een reactie op de column van Francisco van Jole]

Reacties zijn gesloten.