De Site Blijft Beter Dan Het Boek

5 december 2008 Geen categorie 0

Cover Ius Mentis

I

s het boek beter dan de film? – uh, dan de site, bedoel ik. Feit is dat jurist Arnoud Engelfriet met De wet op internet een prima boek heeft geschreven over de juridische valkuilen voor bloggers. Maar zijn enkele jaren oude eigen weblog Ius Mentis (potjeslatijn, zegt Engelfriet zelf, voor “het recht van de geest”) heb ik altijd onder handbereik, is makkelijker doorzoekbaar, bevat de nieuwste casuistiek en dringt zich via rss beschaafd aan me op.

Maar Engelfriets boek is wel iets om in de kast te hebben, voor newbies op het terrein van wetten en internet meer dan voor wat de wat meer ervaren website-eigenaren. Engelfriert legt volstrekt helder en beknopt uit waar een beginnende blogger rekening mee moet houden. Alle bekende misverstanden komen langs. Nee, je mag niet alles zomaar overnemen. Nee, je mag reacties niet altijd zomaar verwijderen omdat het toch jouw site is. Nee, een thuiskopie is in Nederland niet strafbaar.

Juist omdat De wet op internet in tweehonderd dunbedrukte pagina’s een tamelijk volledig overzicht geeft van de belangrijkste juridische voetangels en uitspraken, mis ik in het boek een index van zaken, jurisprudentie en onderwerpen. Een verwijzing naar meer literatuur was ook fijn geweest. Je kunt wel stellen dat die informatie prima op de website Ius Mentis te vinden is (wat niet het geval is, geloof ik), maar dat geldt voor alle informatie uit Engelfriets boek.

Er moeten een miljoen bloggers zijn voor wie Engelfriets boek een must read is. Zonder pedant te willen klinken, moet ik bekennen dat het voor mij vrijwel geen nieuwe informatie bevatte. Dat komt niet in de laatste plaats omdat ik zijn website veel bezoek, maar ook omdat ik nu eenmaal in juridische kwesties en internet geinteresseerd ben (ik besteed enige aandacht aan het auteursrecht en het recht op privacy in Mediamores).

Wat mij betreft had Arnoud Engelfriet best een wat polemischer boek mogen schrijven. Veel mensen zeggen dat de wet te oud is voor internet, of internet te snel verandert voor de wet. Volgens Engelfriet is dat maar ten dele waar. Met zijn boek heeft hij een overzicht gegeven van wat vast staat, maar Engelfriet zou van mij best eens de randen mogen opzoeken, de onduidelijkheden, en daarover een stevige mening mogen ventileren.

Een zo’n omstreden onderwerp gaat over de eeuwige vraag wie zich journalist mag noemen. Mag elke blogger dat? En welke rechten horen daarbij? Punt is dat journalisten en de media wel degelijk enkele privileges hebben. Het auteursrecht bepaalt dat vrijwel niets zonder toestemming van de auteur mag worden overgenomen, maar “de pers” mag wel “nieuwsberichten” van elkaar overnemen.

Heikele vraag is natuurlijk wie we onder “de pers” moeten verstaan. En wat “een nieuwsbericht” is. En hoe dat overnemen eruit ziet. Daar valt best meer over te zeggen dan Arnoud Engelfriet doet. Is een reportage uit Afghanistan ook een nieuwsbericht dat in zijn geheel letterlijk mag worden overgenomen? Of mag je alleen “het nieuws” overnemen (tien soldaten gedood) door het te parafraseren? En waaruit blijkt dat een blogger zich ook tot de journalistiek mag rekenen (van de wet!).

[Disclaimer: Ik ken Arnoud Engelfriet van internet. Ik heb beloofd zijn boek te lezen en te bespreken op voorwaarde dat hij mijn in februari te verschijnen boek Mediamores ook leest en bespreekt. Dat doen we met gesloten portemonnee. En wat een disclaimer is staat op bladzijde 43 van De wet op internet. Het boek kost 24,95 en is verkrijgbaar via Lulu.com.]