Wantrouw Je Eigen Oordeel – en Drie Andere Mediawijsheden

30 december 2008 Geen categorie 5

D

an Gilmor, de man die citizen journalism zo ongeveer uitvond, heeft een voortreffelijk essay gepubliceerd over mediawijsheid. Wantrouw alles wat je leest, maar wantrouw niet alles wat je leest in dezelfde mate, en vraag je zelf nog eens af of je vroegere oordelen nog even geldig zijn. En: stel meer vragen.

Open deuren? Nee. Te makkelijk nemen we voor waar aan wat we online lezen, terwijl er ongelofelijk veel onzin op internet staat die we vrij eenvoudig kunnen weerleggen. Dat geldt voor Wikipedia soms, voor talloze blogs vaak, en voor klassieke media vaker dan we zouden willen geloven.

Dankzij internet beschikken we over een tsunami aan “nieuws”, maar ook over talloze gereedschappen om dat nieuws te controleren. Niet elke bron is even geloofwaardig, maar het zou dwaas zijn elke bron – van The New York Times tot aan retecool.com – langs dezelfde meetlat te leggen.

Gilmor stelt voor een schaal te hanteren, van +30 tot -30. Een journalist van The Times begint dan met +27, terwijl een anonieme reactie onder een nieuwsbericht op de credibility-schaal meestal niet meer dan een -27 zal scoren.

Het lijkt me een zinvolle manier om tegen media aan te kijken, vooral als dat niet dogmatisch gebeurt, maar steeds opnieuw beredeneerd. Niets op die schaal van Gilmor is vanzelfsprekend, niets ligt vast voor langer dan een enkel verhaal -  ook een journalist van de Times – Jason Blair! – kan al zijn kredietwaardigheid verspelen. En er is niets op tegen om een persoonlijke schaal te hanteren, sterker nog: er moet vooral geen algemeen geldende lijst ontstaan van wie je wel en wie je niet kunt vertrouwen.

Of misschien wel? Niet als dat een lijst is die is samengesteld door een instituut – de Bond van Huisvrouwen, maar dan anders – of door een vakbond, door een overheidscommissie, door de clerus of door – met alle respect – Maurice de Hond.

Ik kan me wel voorstellen dat op internet een vertrouwenstool ontstaat die op basis van massaal gegeneerde oordelen een voortdurend dynamsich bijgestelde credibility-ranking genereert. Die zou niet gebaseerd moeten zijn op het medium (“Hij werkt voor de Times, dus is hij betrouwbaar”). Hoewel het al veel beter zou zijn als de Schaal van Gilmor een auteur als uitgangspunt neemt (“Ik vertrouw Dan Gilmor”), zou het nog effectiever zijn als individuele artikelen de basis vormen van zo’n schaal (“Ik vertrouw dat artikel”).

Omgekeerd werkt die aggregatie van kredietwaardigheid misschien wel. Wie vaak betrouwbaar blijkt te zijn, bouwt een reputatie op. Een medium dat veel betrouwbare journalisten in dienst heeft – of anderszins laat schrijven – bouwt daar weer een optelsom van kredietwaardigheid mee op.

Reacties zijn gesloten.