2008 en 2009

Voor De Nieuwe Reporter heb ik op een rijtje gezet wat volgens mij de hoogtepunten en dieptepunten van 2008 waren, en wat ik verwacht van 2009. Op DNR is dat allemaal de afgelopen week gepubliceerd, met de lijstjes van een grote groep collega media-watchers. Hier nog even mijn eigen lijstje.

Hoogtepunten

Publicatie van Flat Earth News door de Britse onderzoeksjournalist Nick Davies. Het belangrijkste boek dat in deze voor de journalistiek zo moeilijke tijden kon worden geschreven. Davies onderzocht de vijf beste kranten van het Verenigde Koninkrijk (Times, Guardian, Daily Telegraph, Independent en Daily Mail) en stelde vast dat van slechts 12% van al hun artikelen de bron was gecontroleerd. Van nog eens 8% viel dat niet meer te achterhalen. De rest van alle nieuws was ofwel ingestoken door pr-machines, ofwel rechtstreeks overgenomen van persbureaus als Reuters. Die persbureaus, schrijft Davies, zoeken niet uit wat de waarheid is, maar geven “a balanced account” van wat beide partijen zeggen dat de waarheid is. Dat leidde tot journalistieke missers als de berichtgeving over Iraks massavernietigingswapens en de hoax rond de millenniumbug. De Nederlandse journalistieke media zijn er minder beroerd aan toe, maar Davies’ boek is een duistere waarschuwing die niet serieus genoeg kan worden genomen.

Dieptepunt

De televisieuitzending van Peter R. de Vries over Joran van der Sloot. Zeven miljoen Nederlanders keken naar verbijsterende tv en onthutsend slechte journalistiek. Nog eens zeven miljoen andere Nederlanders die daags erna over het SBS-programma hoorden zullen het evenmin met mij eens zijn, om van de Emmy-jury maar te zwijgen. Desondanks hou ik vol dat De Vries elke journalistieke norm aan zijn laars heeft gelapt. Hij liet het wederhoor achterwege, ging niet fair om met het leugenachtige ettertje dat Joran ongetwijfeld is, en was volstrekt niet transparant over zijn dubieuze methodes (verborgen camera, ingehuurde burger undercover-journalist). De Vries speelde rechercheur en aanklager tegelijk, en liet het vonnis over aan een misleid publiek. Daarbij kwam de waarheid, anders dan die veertien miljoen Nederlanders dachten, niet aan het licht. Joran is niet veroordeeld, Natalee Holloway is niet gevonden, de televisiebekentenis bleef pijnlijk onbruikbaar voor justitie. En dankzij de felicitaties van kwaliteitsmedia als de Volkskrant (“journalistieke topprestatie”) denkt nu bijna iedereen dat dit het beste is wat de journalistiek te bieden heeft.

2009

Bij de Nederlandse journalistieke media gaan alle remmen los (anders hoeft het niet meer). De kredietcrisis en de adverteerdersstaking versnellen het proces van Verelendung. Waar kranten tot voor twee of drie jaar niet durven te vernieuwen, in een kop-in-het-zand-reflex, rollen straks de innovaties over elkaar heen. De Volkskrant komt met een Next-kloon of gaat op Berliner. De Telegraaf denkt opnieuw na over tabloid. In de Randstad bouwt Christian van Thillo (Persgroep, Het Parool) de AD Media-kranten om tot regionale grotestadsdagbladen naar Parool-model. Wegener wordt opnieuw overgenomen, helemaal of in delen. En qua nieuwe media: het nieuwste nieuwe ding, the next Google, zal gaan over /trustmanagement/, ofwel: hoe weet een klant wie hij wanneer en waarom kan vertrouwen, in een transactie, als brenger van het nieuws, als schakel in een reputatie. Als de oude media, van origine goed in deze rol, dit niet naar zich toe weten te trekken, weet ik wel wie het wel doet. Google.

Reacties zijn gesloten.