Dommering: filteren is censuur

3 januari 2009 Geen categorie 0

Emeritus hoogleraar Egbert Dommering vindt dat de overheid in strijd met de Grondwet censureert als zij kinderporno van internet filtert. Een filter is een te zwaar middel, dat bovendien niet werkt terwijl het niet transparant is: zwarte lijsten van te filteren sites zijn meestal niet openbaar en dus oncontroleerbaar; van een eerlijk proces is nooit sprake.

Filteren staat gelijk met censuur en dat is bij wet verboden, zegt Dommering (zie Nu.nl en Arnoud Engelfriet). De hoogleraar heeft groot gelijk en zoekt terecht het publieke debat. Te veel denken we nog dat censuur alleen in Aziatische dictatoriale regimes voorkomt. Terwijl wij zo gebiologeerd zijn door de zoektocht naar veiligheid, dat we daarin doorschieten.

Maar ik heb wel een vraag. Vroeger was censuur voorbehouden aan de clerus of de staat. Alleen zij hadden de middelen om effectief boeken te verbieden of anderszins iemand de mond te snoeren. Sinds internet is de uitingsvrijheid drastisch gedemocratiseerd: we kunnen veel makkelijker dan voorheen een publiek bereiken met onze meningen, en helaas ook met andere content zoals kinderporno. Paralel aan die ontwikkeling is nog iets gedemocratiseerd: het filter.

We stellen nu zelf onze filters in. Op de huiscomputer blokkeert de firewall schadelijke sites. Bij Google houdt de zoekmachine bij over welke trefwoorden we via rss-feeds willen worden gewaarschuwd. En elke keer als we op internet informatie zoeken, filteren we ook andere informatie weg. En dan heb ik het nog niet over alle collaboratieve, web 2.0-achtige crowdsourcende sites die op basis van onze smaak of voorkeur informatie doorgeven waarvoor we waarschijnlijk belangstelling hebben.

Dommering maakt terecht bezwaar tegen overheidsfilters. Maar hoe pak je dat aan in een wereld die van filters aan elkaar hangt?