Cut & paste is zo oud als de kunst

Goed verhaal van NRC-filmredacteur Bianca Stigter in het CS van vrijdag. Ze geeft de knip- en plakcultuur van internet een kunsthistorische achtergrond en laat zien dat de Hitlergrappen op YouTube (scenes uit Der Untergang waarin Hitler nagesynchroniseerd schreeuwt dat-ie wil gaan bowlen, teruggrijpen op Woody Allen en Picasso.

Al in 1936, schrijft Stigter, monteerde de Amerikaanse kunstenaar Joseph Cornell de film Rose Hobart uit stukken van een andere film. Nu kan iedereen met een niet te duur videomontagepakket dat doen. En doet “iedereen” het ook. Als hommage aan een bewonderde ster, als parodie, of als zelfstandig nieuw kunstwerk.

Stigter verwijst terecht ook naar de “fan-edits“, hermontages van films. Bewonderaars van bijvoorbeeld Star Wars gaven de film een andere, “betere” afloop. In andere films werd “ongebruikt materiaal” dat op de dvd was gezet bij de extra’s alsnog in een hermontage verwerkt.

Stigter: “Als het internet een ding mogelijk heeft gemaakt, dan is het de opmars van de amateur. Op het net vervaagt het onderscheid tussen makers en gebruikers, tussen producenten en consumenten, tussen kunstenaars en publiek, maar nog niet zo erg dat die grenzen opgeheven kunnen worden.”