NVJ-voorzitter Elzerman: “Gratis bestaat niet”

3 mei 2009 Geen categorie 0

Gratis bestaat niet, zei Huub Elzerman in zijn jaarrede als voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Journalisten. Dat moet een boutade zijn, een grotelijkse overdrijving, een geval van bitter cynisme misschien. Want waar is het in elk geval niet.

Veel nieuws op internet heeft een godsvermogen gekost voordat het gemaakt kon worden. Er moesten journalisten voor worden opgeleid, hun honorarium moest betaald, net als dat van hun eindredacteur. Ze moesten op reis voor een reportage. En hun werk moest worden gedistribueerd als krant of radioprogramma.

Journalistiek is duur om te maken, maar als niemand ervoor wil betalen op internet, domweg omdat het aanbod veel groter is dan de vraag en de added value van nog een artikel over Konginnedag 2009 niet heel groot is – hoe duur ook om te maken -, dan is dat nieuws de facto gratis.

Ik snap natuurlijk wel wat Elzerman bedoelt met zijn cri de coeur. Een vakbond is er voor zijn leden en als die met honderden tegelijk hun baan kwijt raken, heb je als bond iets uit te leggen. Gratis nieuws op het net draagt rechtstreeks bij aan de werkloosheid onder journalisten.

Maar heel zinvol is zijn aanval op gratis niet. Je kunt net zo goed beweren dat het niet zo veel zou mogen regenen. Elzerman kiest een te defensieve houding voor wat niettemin het verdedigen meer dan waard is: de relevantie van de journalistiek.

Met zijn kritiek op gratis nieuws bedoelt Elzerman ook te zeggen dat het maar eens afgelopen moet zijn met de piraterij van nieuws. Niks mis mee, we hebben de auteurswet niet voor niets, en dat die wet beter kan betekent niet dat auteurs ondertussen niet beschermd moeten worden. Maar helpen tegen “gratis” doet het natuurlijk evenmin als een krant boven je hoofd houden in een hoosbui.