Gratis nieuws is te simpel

Rupert Murdoch van News Corp wil voor al zijn sites – van The Wall Street Journal tot aan de Britse Times – geld gaan vragen. Nieuws mag niet langer gratis zijn. Het voor niets weggeven is het domste, aldus Murdoch, wat uitgevers ooit hebben gedaan. Met zijn inzet is niets mis. Nieuws maken kost geld en zonder inkomsten gaat News Corp bankroet.

Maar Murdoch redeneert te simplistisch. Of zijn strategie wordt door de media te simpel voorgesteld, wat heel goed het geval kan zijn want journalisten houden soms best van nuances maar niet als het hun eigen inkomen betreft. Ze zijn net priesters, voor wie de vraag of God bestaat vooral niet worden beantwoord met een discussie over de talloze vormen die “het hogere” ook kan aannemen.

De overmatige simplificatie van de discussie over gratis nieuws is schadelijk. Het vertrekpunt deugt: journalistiek is van groot belang voor een democratische samenleving en kost geld. Maar de pavlov-reactie van veel journalisten en uitgevers – en dus moet de consument voor nieuws gaan betalen – leidt nergens toe.

Het oude verdienmodel, een one size fits all-krant die zes of zeven dagen in de week verschijnt en iedereen moet bedienen, is stuk. Die krant bestaat nog dankzij de loyaliteit van de voor-Google-generatie, die dagbladen zal blijven lezen tot ze erbij neer valt. Maar voor de Google-generatie, iedereen onder de 35, ligt dat anders.

Door commerciele televisie (in Nederland in 1989), gratis kranten en internet is het aanbod van informatie nu oneindig veel groter dan de vraag. Dat geldt ook voor veel vormen van nieuws. Daardoor, een economische wet, tendeert de prijs naar nul. Naar gratis dus.

Nieuwe markten

Het enige slimme antwoord is te vinden bij onderbroeken. Waarom betaalt een klant in een boerendorp in Arkansas minder voor dezelfde slip als een klant in New York? Waarom kan ik in mijn supermarktje in Haren een groene zeep kopen die in mijn geboortestad Rotterdam nergens meer te vinden is? Waarom betaal ik in de avondwinkel meer voor een krop sla dan overdag bij de groenteboer?

De prijs die een consument wil betalen is onder meer afhankelijk van tijd en plaats. Het product dat hij koopt ook. Elke marketeer van consumentengoederen denkt daarom in product-marktcombinaties, behalve de marketeers van nieuws, de journalisten incluis voor wie nog niet zo heel lang geleden niet eens hardop mocht worden gesproken over de commerciele kanten van het dagbladbedrijf.

Wie nu zegt dat nieuws niet langer gratis mag zijn, begint aan een zinloze discussie. Het moet preciezer. Over welk nieuws hebben we het? Het laatste, brekende nieuws (Terrorist gepakt, Maup Caransa dood) of over het nieuws van vorig jaar dat op maat uit een digitaal krantenarchief te halen is? Over welke rubriek hebben we het? Over politiek nieuws, sportuitslagen, de aankondiging van een raadscommissie? En wat was het genre? Een column van de medisch specialist, een achtergrondbeschouwing over Afghanistan, een fotoreportage uit Amsterdam-Osdorp?

Container

De krant is een prachtige, door mij teer beminde container. Alles past erin. Maar de Google-generatie consumeert nieuws digitaal en kan daarbij zelf kiezen. Welke verhaal lees ik, waar doe ik dat, hoe laat? Ze slaan het NOS-journaal over en kijken later wel, als het de moeite waard was (wat ze weer doorkrijgen via de tamtam van teletekst, sms en nu.nl) naar Uitzending Gemist.

Een houdbaar antwoord op de vraag hoe het nieuws betaald moet worden (wat per se zo zal zijn als we de journalistiek in de benen willen houden), begint altijd met complexe wedervragen. En een zoektocht naar product-markt-combinaties: voor wie wil ik welk nieuws op welke plaats in welke vorm en op welk moment brengen?

Wie zo naar de journalistiek kijkt, ziet ook dat er tal van kansen zijn. Want de krant was ook een onhandig product. Je kon geen katern minder krijgen, het nieuws van gisteren en vorig jaar lag al in de kattenbak, die ene columnist die je gegarandeerd wilde lezen had in de krant geen hyperlinks naar zijn persoonlijke blog en die sportuitslagen en koersinformatie werden nooit zo volledig afgedrukt dat ook jouw onderklasseclubje of net aangeschafte beleggingsproduct te vinden was.

En de krant komt altijd een halve of hele dag te laat. Tenzij je ‘s ochtends al in de file moet staan voordat hij op de mat ploft: dan komt ie anderhalve dag te laat.

Reacties zijn gesloten.