Novi List, The New York Times en Europa

23 augustus 2009 Geen categorie 2

Koffer gepakt. Ticket en paspoort en credit card klaar. Iphone, laptop, Ipod en Sony camera (dat zijn er twee te veel, want de Iphone speelt muziek en maakt – niet erg goede – foto’s). Tandenborstel niet vergeten. Morgenochtend om zeven uur naar Schiphol, om 11.20 naar Zagreb. ‘s Middags in het hotel met regisseur Godelieve en cameraman Jelle.

We gaan voor Llink Nieuwsllink naar Novi List. Dat is “nieuwe krant” in het Kroatisch. Een week vakantie van mijn gewone werk als dagbladjournalist om een reallife documentaire – of zoiets – te maken over de enige echt onafhankelijke krant in een land dat nog maar twintig jaar geleden van Tito was, toen een oorlog meemaakte, daarna in de greep was van Tudjman, en nu blut en moe aansluiting zoekt bij Europa.

Ik heb vragen en vooroordelen. Novi List is in juni overgenomen door een Kroatische petrochemiemiljonair. De redactie zegt – tegen de researchers van Nieuwsllink – nog geen last van die nieuwe eigenaar te hebben. Maar het lijkt mij sterk.

Yellow

Andere kranten in het land zijn van buitenlandse, vooral Duitse krantenconcerns die er platte sensatiebladen van zouden hebben gemaakt. Alles voor de oplage, en het rendement. Novi List heet de krant van de intelligentia te zijn, onafhankelijk, kritisch, ook al toen de “corrupte nationalist” Tudjman, overleden in 1999, alles en dus ook de media nog naar zijn hand wilde zetten.

Mijn preoccupaties. Kun je wel een onafhankelijke kwaliteitskrant maken in een land dat economisch nog zo lam is? Kun je kritisch genoeg zijn als verder niemand het is? Schrijf je over je grootaandeelhouder – die miljonair heeft 80 procent van Novi List – als het hem slecht uitkomt?

Hard News

Ik heb twee boeken bij. Hard News, over de moeilijke jaren bij The New York Times, meteen na 9/11. De nieuwe hoofdredacteur Howell Raines wilde de krant naar zijn hand zette, maar bleek te megalomaan en te egocentrisch om de enorme redactie achter zich te krijgen, en werd gewipt toen de zwarte fantast Jayson Blair de krant bleek te misbruiken voor verhalen die hij overschreef uit andere, regionale kranten, of uit zijn duim zoog. En dat Blair zwart is, is relevant: hij kon zich bij The Times vestigen dankzij een beleid van positieve discriminatie dat niet in balans werd gehouden door goed management. Onder Howell Raines waren de chefs van redacties vooral bang voor Raines.

Het andere boek gaat over Europa. Luuk van Middelaar, VVD-filosoof, schreef De passage naar Europa, een hemelhoog geprezen verkenning van het ontstaan van Europa in de afgelopen vijftig jaar.

Privatisering

Europa is het onderwerp van de verslaggevers bij Novi List met wie ik een dag of wat zal optrekken. Kroatie zoekt aansluiting bij de Europese Unie, maar mag voorlopig geen lid worden. Dat heeft ook iets te maken met de privatisering van voormalige arbeiders-zelfbestuur communistische staatsbedrijven.

Europa wil die privatisering. Kroatie ook wel, maar vreest – als ik het goed begrepen heb – het verlies van werkgelegenheid dat ongetwijfeld zal plaatsvinden als de intens inefficiente scheepsbouwers en andere industriele anachronismen worden gerationaliseerd.

[dit is deel 2 van een serie blogs over Kroatie]

Reacties zijn gesloten.