Het lullige gelijk van Buma/Stemra

7 oktober 2009 Geen categorie 37

Als ik een YouTube-filmpje van Kyteman op mijn blog zet, loop ik het risico zijn auteursrecht te schenden. Binnenkort, dreigt Buma/Stemra, gaan wij in die gevallen rekeningen versturen. Dubieus, onthutsend en stuitend, klinkt het in het bloggerswereldje. Maar vreemd genoeg heeft de Buma op een lullige manier gelijk. De Auteurswet is verouderd, maar nog wel de wet.

Nou staat er in die wet uit 1912 niets over YouTube, laat staan over het “embedden” van Kyteman. Maar dat hoeft geen probleem te zijn, want de wet is de laatste decennia geactualiseerd en boven hebben rechters in specifieke zaken uitspraak gedaan waardoor jurispudentie is ontstaan. Die zegt bijvoorbeeld wel iets over linken en citeren op internet.

Linken op internet mag bijna altijd (maar niet als het materiaal waarnaar verwezen wordt zelf onrechtmatig is, zoals een recept voor bommen). Citeren mag ook, zij het onder voorwaarden (nooit een heel artikel, bijvoorbeeld). Maar ik mag geen foto overnemen zonder expliciete toestemming van de maker en ook mag ik niet naar die foto linken maar doen alsof hij op mijn site staat.

Nieuw terrein

Ik zou niet weten waarom die regels niet gelden voor een YouTube-filmpje, totdat het tegendeel in jurispudentie is vastgelegd. Zolang geen rechter heeft gezegd dat Buma/Stemra er hopeloos naast zit, lijkt me dat die club de wet aan zijn kant heeft. Dat is, besef ik, een lullig gelijk. Een gelijk dat de bloggerswereld Buma niet gunt. Ik ook niet.

Waarom niet? Omdat Buma/Stemra met zijn aankondiging wel erg op de dingen vooruitloopt. Onderhandelingen met bijvoorbeeld platenmaatschappijen en YouTube kunnen ertoe leiden dat het embedden van een YouTube-filmpje vrijwel per definitie geen inbreuk op auteursrecht met zich mee brengt, omdat die rechten op een hoger niveau geregeld zijn.

Zonder veel gevoel voor de blogosfeer gaat Buma/Stemra als een olifant door de porseleinkast. Het gebrek aan tact is ronduit storend. Misschien beoogt Buma/Stemra jurispudentie los te krijgen (mag ik nou wel embedden of niet), maar dat had allicht ook subtieler gekund.

Bits of freedom

Neemt allemaal niet weg dat Bits of Freedom, de waakhond van de digitale burgerrechten, de kwestie wel wat scheef presenteert in een open brief. Het is te makkelijk om te zeggen dat de aankondiging van Buma/Stemra verlammend zal werken op de informatieuitwisseling op internet en niet in het belang is van artiesten die willen uitwisselen via YouTube.

Die verlammende werking zal er best zijn, maar dat kun je moeilijk degene aanrekenen die niet bestolen wil worden, de auteur die voor zijn rechten opkomt, met of zonder Buma/Stemra. En dat sommige artiesten willen profiteren van YouTube – hartstikke hip – wil niet zeggen dat anderen daar niet zelfstandig voor moeten kunnen kiezen.

[wordt vervolgd]

Reacties zijn gesloten.