Duits verbod op gratis citeren uit kranten

Google verdient miljarden aan het nieuws van anderen omdat het vrijwel overal citaten uit het nieuws mag gebruiken voor Google News en zijn zoekmachine. Op basis van het Amerikaanse fair use-beginsel en het Europese citaatrecht mag Google koppen en aankeilers van het nieuws overnemen. Maar in Duitsland wordt nu gewerkt aan een wet die daar een eind aan maakt, schrijft The New York Times.

In een verhaal over uitgeverij Axel Springer en de lobby tegen de gratisfilosofie van internet wordt de anti-citaat-wet vergeleken met regelingen voor het gebruik van muziek in bijvoorbeeld kroegen. Via organisaties als BUMA/Stemra krijgen de auteurs van die muziek miljoenen betaald voor het hergebruik. Waarom zou dat met nieuws ook niet kunnen, denkt Springer.

Hoewel er veel op af te dingen is – het lijkt me een vlucht achteruit – zit er ook iets redelijks in. Google maakt gebruik van een citaatrecht dat verouderd is en de lading niet meer dekt. Het is nooit bedoeld geweest voor aggregatie op de schaal van Google; niemand verwachtte dat er met de citaten (in de vorm van zoekresultaten) meer geld te verdienen zou zijn dan met het oorspronkelijke spul.

Betaalmiddel

Dat dat inmiddels wel zo is, bewijst dat het citaat geen citaat meer is, geen onaandoenlijke, hoffelijke verwijzing naar een beter ingelichte bron. Het citaat in de vorm van een hyperlink is een economische entiteit, een betaalmiddel, zoiets als een vat olie.

Dat voelt ongemakkelijk, want een citaat is maar een citaat nietwaar? Niet waar. Een citaat op Google News bevat vaak alles wat je wilt weten. Scan de pagina maar. Je klikt niet op alle artikelen door; bij de meeste is het genoeg de kop te lezen, net als bij Teletekst.

De kop is (vaak) het hele bericht – dat is de ene component. Het andere bestanddeel in de waarde van online nieuws bestaat uit metadatering. Dat is informatie over de informatie, informatie over het nieuws. Die metadata – niet alleen meegegeven door de site die het nieuws publiceerde, maar ook door Google verzameld – bepaalt hoe het nieuws tevoorschijn komt bij Google, en dus hoe goed het gelezen wordt.

Reacties zijn gesloten.