De Times online wordt weer gratis

28 maart 2010 Geen categorie 1

Rupert Murdochs Britse kranten The Times en The Sunday Times gaan in juni achter een betaalpoort. Daarmee flakkert opnieuw de discussie op tussen de gelovigen en de ketters van het gratisnieuws-model. Het ene kamp houdt vol dat nieuws niet gratis mag zijn, want het is duur om te maken. Het andere wijst erop dat nieuws online gratis is, hoeveel bezwaren je daar ook tegen kunt maken.

Mij stoort vooral de botheid van de argumenten. Ik kan me niet voorstellen dat het innoverend vermogen van Murdoch en al die andere uitgevers niet dieper gaat dan “ze moeten betalen voor nieuws”. Wie het debat volgt kan maar op twee manieren reageren, afhankelijk van het kamp waartoe hij behoort. Is Murdoch nu echt gek geworden? Of: Bizar, maar dapper.

Ik ben niet tegen betaald nieuws. Ik ben ervoor. Nieuws is inderdaad een kostbaar goedje om te maken, het is arbeidsintensief en vereist hoogopgeleide vakmensen – althans, tot voor enkele jaren was dat de norm waarop geen uitzondering bestond. In 1990 was het veel uitzonderlijker dat niet-journalisten zonder honorarium een blad begonnen dat gezaghebbend zou blijken te zijn, een groepsblog zeg maar.

Het probleem van “gratis nieuws” zit ‘m niet in “gratis” maar in “nieuws”. Uitgevers hebben niet zo geweldig veel invloed op de prijs van hun product, zeker niet meer sinds internet: de consument kan zich beter dan ooit informeren en desnoods met andere boze consumenten ten strijde trekken. Daarnaast is het aanbod van nieuws nu veel groter dan ooit: we kunnen talloze kranten en media raadplegen. Keus te over.

Het is bizar dat uitgevers en journalisten het niettemin voortdurend over de prijs van “het nieuws” hebben. Nieuws bestaat niet. Niet meer in elk geval als containerproduct – dat is zoiets als een kerstpakket: je hebt wel enig idee waar het over gaat, maar je moet maar afwachten wat je erin aan treft. Nieuws, bedoel ik maar, bestaat uit van alles, uit commentaar en analyse, uit persbureauberichten en sportuitslagen, uit onderzoek en columns, et cetera.

Als consumenten gaan betalen voor The Times, zullen ze geld over blijken te hebben voor componenten uit die krant. Niet voor het geheel, maar voor sommige delen. Het zou mij niet verbazen als Murdoch niettemin gaat proberen zijn “krant” te verkopen aan consumenten (een pond om het ding online te mogen lezen?).

Het is onbegrijpelijk dom – maar ook weer niet zo onbegrijpelijk. De krant opknippen en in delen verkopen bevestigt de consument in zijn idee dat die krant grotendeels gratis kan worden ingezien. De prachtige, maar dure columns slaat hij over, een enkele fanatieke mediaconsument uitgezonderd. Het gaat Murdoch, vrees ik, meer om de morele boodschap (“Nieuws is niet gratis”) dan om een houdbaar verdienmodel (“nieuws wordt vaak gratis aangeboden, maar lezers zijn soms best bereid te betalen voor unieke en voor hen relevante informatie”).

Het zal een jaar duren, of nog wat langer, maar dat zal The Times weer gratis zijn. En als het meezit, zullen onderdelen van die krant tegen betaling beschikbaar zijn. Dat lijkt mij meer voor de hand te liggen dan dat mensen, zoals Murdoch nu wil, niet gaan betalen voor een briljant columnist of een splijtende onthulling, maar voor “toegang” tot de website.

Reacties zijn gesloten.