Hoe komt echt belangrijk nieuws bij ons

29 augustus 2010 Geen categorie 1

Op een zomeravond zit je op een terras in Amsterdam als in Dallas de Amerikaanse president wordt vermoord. Hoe komt dat nieuws dan bij je? In elk geval anders dan in 1963. Niet de massamedia zullen jou het nieuws brengen, maar iets anders. Waarschijnlijk zullen, minuten na de aanslag, telefoons beginnen te rinkelen, meer dan gebruikelijk. En op minder dan een paar meter afstand zal iemand iets roepen.

Er zijn twee soorten nieuws. Er is nieuws dat gemaakt moet worden voordat het nieuws wordt, dat er niet zou zijn zonder de maker, meestal een journalist in dienst van de media. Dat nieuws kan de onthulling zijn van een fraudezaak, een geheim akkoord tussen politici, of de bekentenis van een soapsterretje. De twee soort nieuws is nieuws dat nieuws wordt omdat het gebeurt. Iedereen kan het zien.

Bij die tweede soort, waartoe een aanslag op een president uiteraard ook hoort, spelen de massamedia een kleinere rol. Dat wil zeggen: in eerste instantie, bij het verspreiden van het breaking news. Dat loopt via sociale netwerken, zowel online als offline (als je een gewoon telefoontje of sms-je nog offline kunt noemen, wat even arbitrair begint te worden als het online-karakter van twitteren).

Duiding

Als het nieuws belangrijk genoeg is, vindt het mij wel – deze veel geciteerde quote typeert de houding van de internetgeneratie. Jongeren volgen het nieuws niet actief, ze lezen geen kranten en kijken niet op regelmatige tijden naar het nieuws. Het nieuws volgt hen. Ze rekenen erop dat het terras om hen heen begint te zoemen als er echt iets aan de hand is.

Toch kijkt ook de internetgeneratie een half uur later naar CNN. Want als het nieuws echt belangrijk is, hebben we ineens niet meer genoeg aan twitter, facebook, ons vriendennetwerk en een search bij Google. Dan kijken we televisie, uren en uren desnoods, en kopen we de volgende dag plotseling ook allemaal een krant.

Wat is het verschil? Waarschijnlijk dit: al het nieuws verandert, terwijl het zich ontrolt, van karakter, van nieuws dat gebeurt in nieuws dat gemaakt wordt. Eerst geven de media alleen de feiten door, maar kort daarna beginnen ze die feiten te duiden en te analyseren, komen de exegeten van het nieuws de studio binnen, en geeft op straat de vox populi commentaar.

Massanieuws

Je kunt het nieuws op nog een andere manier verdelen. Want het mechaniek dat ik hierboven beschreef – breaking news dat tot ons komt zonder de massamedia waarna we niettemin allemaal naar die massamedia grijpen – doet zich alleen voor bij heel groot nieuws – noem het “massanieuws”. Bij al het andere nieuws werkt het ingewikkelder.

Ik ken nog amper onderzoeken waaruit blijkt hoe dat andere nieuws – de huizenprijzen gaan omhoog, een boek wordt bekroond, de formatie stokt – wordt verspreid, in welke mate sociale netwerken een rol spelen, wat massamedia nog betekenen van het verspreiden van het initiële nieuws, en daarna, bij het duiden van dat nieuws.

Ik kan me voorstellen dat massamedia bij dit nieuws een belangrijker rol spelen bij de eerste verspreiding, domweg omdat te weinig mensen het zo belangrijk vinden dat ze het zelf ook rond-sms-sen. Maar het zou me ook niet verbazen als sociale netwerken in tweede instantie juist weer een grotere rol spelen: over nieuws dat relatief dichtbij is, jou meteen raakt (omdat je zelf een koophuis hebt, bijvoorbeeld), praat je in kleine kring juist door.

Reacties zijn gesloten.