Niet al het nieuws is even uniek (IV en slot)

Na vijftien jaar modderen met internet en journalistiek, nadat we alles gratis hebben “weggegeven” in ruil voor traffic en users, nadat we dat model al een keer hebben geprobeerd om te draaien met deels betaalde sites (The New York Times met Select), en ontdekten dat die vlieger ook niet opging, slaat de slinger van de klok weer de andere kant uit en gaan we ons nieuws alleen tegen betaling aanbieden (zie Murdoch, zie The New York Times, zie Nederlands Dagblad).

Vraag is welk nieuws. Bijna iedereen ziet wel in dat het nieuws op internet nog altijd overvloedig gratis wordt aangeboden en dat je dus als journalist of uitgever met iets bijzonders moet komen.

Dat noemen we “unieke content”. Kranten hebben dergelijke content. Veel van wat mijn krant, Dagblad van het Noorden, in de regio Groningen en Drenthe maakt, wordt door geen enkel ander medium gemaakt. Maar de columns van Sylvia Witteman en Wim de Jong in de Volkskrant zijn ook uitstekende voorbeelden. Of reportages uit Tripoli van verslaggevers van The New York Times.

Punt is dat die “unieke content” de uitzondering is, niet de regel. Die specifieke verhalen zijn een hele goeie reden om de krant te kopen, de bundel dus. En misschien zou ik er ook nog voor betalen als ze los op internet werden aangeboden. Maar het meeste andere nieuws in de krant is alles behalve uniek, het zijn verhalen die in duizendvouw op internet staan, anders geformuleerd, niet altijd gecheckt, soms notoir onbetrouwbaar, maar soit, daar gaan we behendig mee om.

Hoewel ik hartgrondig hoop dat uitgevers en journalisten een verdienmodel vinden voor ontbundeld nieuws, en kleine kansen zie dankzij systemen voor microbetalingen, ben ik niet al te optimistisch over deze fase van vernieuwende journalistiek op internet.

Het vak heeft al zware klappen opgelopen. In de VS zijn vorig jaar 1000 tot 1500 banen verloren gegaan op krantenredacties. Voor het hele eerste decennium van deze eeuw kwam de krimp in de VS uit op 30%.

Dat is goed vergelijkbaar met de Nederlandse situatie: volgens de NVJ daalde het aantal Nederlandse dagbladjournalisten van 4429 in 2001 naar 3258 in 2009. Dat is een daling van 26% – maar de saneringen van 2010 zijn dan nog niet meegerekend.

De nieuwste trend in de dagbladwereld – zet alle content achter een betaalhek – brengt twee nieuwe risico’s met zich mee. In de eerste plaats verliest kwaliteitsjournalistiek van krantenredacties mogelijkerwijs ook zijn betekenis voor lezers die de krant negeren en hun nieuws alleen nog van internet halen.

Het nog grotere gevaar bestaat eruit dat nieuwsorganisaties, als het experiment met betaalde sites een doodlopende weg blijkt, de middelen en de moed niet meer hebben voor een volgende ronde.

Reacties zijn gesloten.