Dertien lessen (6): de newsroom kan niet uit

Onweerstaanbaar modern concept, leek het. De “integrated newsroom”, ofwel de multimediale krantenredactie die geen primeurs meer voor het papier van morgen bewaart, niet meer mekkert over kannibalisatie van print, en het nieuws permanent verrijkt met slideshows, bewegend beeld of geluidsfragmenten. Het leek de toekomst, maar die newsroom kon niet uit.

Van harte heb ik eraan meegebouwd, begin deze eeuw bij de Volkskrant. Met jaloezie en bewondering heb ik gezien hoe mijn opvolger daar, Geert-Jan Bogaerts, als chef-internet voor elkaar kreeg waarom ik tevergeefs had lopen zeuren. Naast de automatische feed met het ANP-nieuws die “iedereen had”, gingen verslaggevers aan de Wibautstraat en correspondenten in pakweg China eindelijk verhalen speciaal voor de website maken. “De redactie is om,” zei Bogaerts in 2006.

Zelfs de Britse kwaliteitskrant The Telegraph kwam in Amsterdam – “en exclusive tour” – kijken hoe ze het daar hadden ingericht. De Volkskrant-newsroom zag eruit als het commandodek van Starship Enterprise. Zo moest het in Londen ook worden. Uitgever Pieter Kok legde de Britten uit dat de krant ging waar zijn lezers gingen and no man has gone before. Lezen ze online, dan gaan we online. “I like to think of us as an online newspaper that prints an edition once a day.

Webmuskieten

Inmiddels waait er een andere wind op krantenredacties. Christian van Thillo, ceo van de Persgroep, heeft het newsroom-concept van zijn Nederlandse kranten feitelijk afgeschaft. Krantenverslaggevers moeten stukken voor de krant schrijven, vindt hij, en de websites van kranten moeten gevuld worden door internetjournalisten.

“Oude” journalisten houden de vernieuwing tegen, en zonder webmuskieten wordt het nooit wat met die sites, vindt Hans Deridder, de man die zich namens Van Thillo bemoeit met de redacties in Amsterdam en Rotterdam. Hij stoort zich eraan dat krantensites nooit een groter marktaandeel lijken te kunnen pakken dat past bij hun marktaandeel in de printmarkt, waardoor Nu.nl en telegraaf.nl marktleiders blijven en de advertentie-inkomsten van bijvoorbeeld vk.nl ver bij de concurrentie achter blijven, wat nog wordt versterkt doordat op internet, meer dan in print, de reclame-omzet onevenredig verdeeld is: de top-3 sites pakken het leeuwendeel.

Van Thillo en Deridder hebben gelijk. Beide argumenten – het conservatisme van “oude” journalisten en teleurstellende omzet uit advertenties – snijden hout. Maar de rigide oplossing die zij kiezen verraadt een dogmatische strategie die evenmin gaat werken, en op den duur schadelijk zal zijn voor het voortbestaan van de krantentitels.

De Persgroep zet de internetredacties van de Nederlandse kranten bij elkaar en laat de merken een specialisatie kiezen. Daar is op zich wel wat voor te zeggen: jongere internet-savvy redacteuren maken betere sites en kunnen elkaar opjuinen en aansteken. Maar als op de printredacties elk benul van nieuwe media en een nieuw online-publiek wordt losgelaten, stokt de innovatie van de journalistiek zelf en worden de oude merken, nou ja, oude merken.

Het achterliggende motief van de Persgroep – en dat van veel andere uitgevers, onder wie Rupert Murdoch –  is behoudend. Wat geld kost, moet geld opleveren. De content van printjournalisten mag niet meer gratis worden weggegeven  op sites:

Voorheen werden stukken uit de krant ook op internet gepubliceerd, maar daar gaat een einde aan komen. “Stukken uit de papieren krant gaan we niet meer gratis op internet weggeven” zegt Deridder stellig. “Dat deed PCM, waardoor wij van de Persgroep naar Nederland moesten komen om de kranten van een faillissement te redden.”

Dit derde argument – kannibalisme – snijdt geen hout, of veel minder. Nooit is aangetoond dat kranten beter verkopen als ze geen enkel printartikel meer op de site zetten. Maar wat storender is: de strategie van de Persgroep is even dogmatisch als de tegenovergestelde strategie, die van de “integrated newsroom”, waarbij ervan wordt uitgegaan dat alles voor print eerst online moet.

Die newsroom is een geloof. Alles of niets. God bestaat ook niet een beetje. Het is even rigide als de opvatting dat alle content achter een betaalpoort moet. Terwijl een pragmatischer aanpak – breng snel nieuws snel (waarover later meer) – tenminste het oude merk ondersteunt, de geest van innovatie vaardig houdt, en op langere termijn meer goed doet dan kwaad.

 

Reacties zijn gesloten.